Boşanmada şirket hisselerinin paylaşımı, hissenin kimin adına kayıtlı olduğundan çok hangi tarihte ve hangi kaynakla edinildiği üzerinden değerlendirilir. Evlilik devam ederken edinilmiş mallara katılma rejimine tabi olarak satın alınan veya oluşturulan şirket hisseleri, şartları oluştuğunda mal rejiminin tasfiyesinde hesaba dahil edilebilir. Buna karşılık evlilikten önce edinilen, miras kalan veya karşılıksız olarak kazanılan şirket hisseleri kural olarak kişisel mal niteliğindedir.
Şirket hissesinin mal paylaşımına dahil edilmesi, diğer eşin otomatik olarak şirket ortağı olacağı anlamına gelmez. Mal rejiminin tasfiyesi sonucunda ortaya çıkan hak çoğu durumda bir alacak hakkıdır. Bu nedenle şirketin değeri, hissenin edinilme tarihi, finansman kaynağı, şirketin borçları ve varsa temettü gelirleri birlikte değerlendirilmelidir. Avukat Mehmet Kurşun, hissenin edinilme tarihi, finansman kaynağı ve eşler arasındaki mal rejimini birlikte değerlendirerek olası katılma alacağını inceleyebilir.
Boşanmada Şirket Hisseleri Paylaşıma Dahil Edilir mi?
Şirket hisselerinin boşanmada paylaşıma dahil edilip edilmeyeceği, öncelikle eşler arasındaki mal rejimine ve hissenin edinilme şekline bağlıdır. 1 Ocak 2002 tarihinden itibaren yasal mal rejimi olarak edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanmaktadır. Ancak eşler arasında farklı bir mal rejimi sözleşmesi yapılmışsa uygulanacak kurallar değişebilir.
Edinilmiş mallara katılma rejiminde, evlilik süresince karşılığı verilerek edinilen malvarlığı değerleri kural olarak edinilmiş mal kabul edilir. Bu kapsamda bir eşin evlilik sırasında kendi adına şirket hissesi satın alması, kullanılan kaynak ve somut olayın diğer özelliklerine göre mal rejiminin tasfiyesinde değerlendirmeye alınabilir.
Evlilikten Önce Alınan Şirket Hisseleri Paylaşılır mı?
Evlilikten önce edinilen şirket hisseleri kural olarak kişisel mal niteliğindedir. Bu nedenle hissenin kendisi mal rejiminin tasfiyesinde doğrudan paylaşıma tabi tutulmaz. Ancak bu hisselerden evlilik süresince elde edilen gelirlerin niteliği ayrıca değerlendirilmelidir.
Örneğin eşlerden biri evlenmeden önce bir şirkete ortak olmuş ve hisseleri evlilik öncesinde edinmişse, hissenin kendisi kişisel mal olarak kabul edilebilir. Buna karşılık evlilik sırasında elde edilen ve mal rejimine göre edinilmiş mal niteliği taşıyan temettü veya benzeri gelirler ayrıca tasfiye hesabına dahil olabilir.
Evlilik Sırasında Alınan Şirket Hisseleri Nasıl Hesaplanır?
Evlilik sırasında edinilen şirket hisselerinin mal rejiminin tasfiyesine dahil edilmesinde hissenin edinildiği tarih ve satın alma kaynağı önemlidir. Hissenin bedeli evlilik içinde elde edilen gelirlerle ödenmişse edinilmiş mal niteliği gündeme gelebilir. Buna karşılık miras, bağış veya başka bir kişisel malın yerine geçen değerlerle edinildiği ispatlanabilen hisseler bakımından farklı bir değerlendirme yapılabilir.
Tasfiye hesabında yalnızca hissenin nominal değeri esas alınmaz. Özellikle halka açık olmayan şirketlerde şirketin mali yapısı, aktifleri, borçları, kârlılığı ve hissenin gerçek ekonomik değeri dikkate alınarak bilirkişi incelemesi yapılması gerekebilir. Avukat Mehmet Kurşun, şirket bilançosu, pay defteri, vergi kayıtları ve temettü ödemelerinin değerleme üzerindeki etkisini analiz edebilir.
Şirket Hissesinin Değerinin Belirlenmesi
Şirket hissesinin değerinin belirlenmesi teknik bir inceleme gerektirebilir. Şirketin bilançosu, gelir tabloları, ticari defterleri, aktif ve pasifleri, taşınmazları, araçları, banka hesapları ve diğer ekonomik değerleri incelenerek hissenin tasfiyeye esas değeri belirlenebilir.
Halka açık şirketlerde borsadaki değerler dikkate alınabilecek bir veri oluşturabilirken, halka kapalı şirketlerde değerleme daha kapsamlı bir mali ve hukuki inceleme gerektirebilir. Bu nedenle şirket hissesi bulunan mal rejimi davalarında bilirkişi incelemesinin kapsamı dosyanın sonucunu doğrudan etkileyebilir.
Şirket Hissesi Olan Eşin Diğer Eşi Şirket Ortağı Olur mu?
Mal rejiminin tasfiyesi nedeniyle diğer eşin otomatik olarak şirket ortağı olması söz konusu değildir. Mal rejiminden doğan talep, kural olarak şirket payının mülkiyetinin diğer eşe geçirilmesi değil, tasfiye sonucunda ortaya çıkan alacağın ödenmesi şeklinde gündeme gelir.
Bu ayrım özellikle limited veya anonim şirketlerde önemlidir. Eşlerden birinin şirket ortağı olması ile diğer eşin mal rejiminden kaynaklanan alacak hakkına sahip olması birbirinden farklı hukuki durumlardır. Şirketin ortaklık yapısı, şirketler hukukuna ilişkin hükümler ve mal rejiminin tasfiyesi ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Şirket Hisselerinden Elde Edilen Temettü Paylaşılır mı?
Şirket hissesinin kendisi kişisel mal olsa dahi, bu hisseden evlilik süresince elde edilen gelirlerin niteliği ayrıca incelenmelidir. Temettü gibi gelirlerin hangi dönemde elde edildiği ve eşler arasındaki mal rejiminin hükümleri, bu gelirin tasfiyeye dahil edilip edilmeyeceğinin belirlenmesinde önem taşır. Avukat Mehmet Kurşun, mal kaçırma şüphesi bulunan devirler ile şirket değerindeki olağandışı değişikliklerin araştırılmasına destek olabilir.
Bu nedenle yalnızca şirket hissesinin edinilme tarihine bakılması yeterli değildir. Hissenin kendisi ile hisseden elde edilen gelirlerin ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekir.
Şirket Evlilik Sırasında Kurulduysa Ne Olur?
Eşlerden birinin evlilik devam ederken şirket kurması halinde şirketin kendisi ile şirketin malvarlığı birbirinden ayrılmalıdır. Şirket ayrı bir tüzel kişilik taşıyorsa, mal rejimi tasfiyesinde doğrudan şirketin bütün malvarlığının eşler arasında paylaştırılması söz konusu olmaz. Bunun yerine eşin şirkette sahip olduğu payın mal rejimi bakımından niteliği ve değeri incelenir.
Örneğin eşlerden biri evlilik sırasında edinilmiş gelirleri kullanarak bir limited şirket kurmuş ve şirketin tamamına sahip olmuşsa, şirket payının edinilmiş mal niteliği taşıyıp taşımadığı ve tasfiye tarihindeki ekonomik değeri değerlendirmeye alınabilir. Şirketin araçları, taşınmazları veya diğer varlıkları doğrudan diğer eşe geçirilmez; bunların şirket payının değerine etkisi hesaplanabilir.
Şirket Hissesi Miras Kaldıysa Boşanmada Paylaşılır mı?
Eşlerden birine miras yoluyla şirket hissesi kalması halinde, bu hisseler kural olarak kişisel mal niteliğindedir. Aynı şekilde karşılıksız kazanma yoluyla elde edilen şirket payları da kişisel mal kapsamında değerlendirilebilir.
Ancak kişisel mal niteliğindeki şirket hissesinden evlilik süresince elde edilen gelirler ile hissenin değerindeki artışın mal rejimi bakımından doğuracağı sonuçlar ayrı ayrı incelenmelidir. Bu nedenle miras kalan şirket hissesinin hiçbir şekilde mali sonuç doğurmayacağı şeklinde genel bir değerlendirme yapılmamalıdır. Miras yoluyla edinilen malvarlığı değerlerinin niteliği bakımından miras hukuku kuralları da dikkate alınabilir.
Şirket Hisseleri İçin Mal Rejimi Tasfiyesinde Hangi Belgeler İncelenir?
Şirket hisselerinin mal paylaşımına konu olduğu dosyalarda hissenin edinilme tarihinin ve finansman kaynağının belirlenmesi önemlidir. Bu nedenle yalnızca ticaret sicil kaydı değil, hisse alımına ilişkin ödeme ve para hareketleri de incelenebilir.
Bu belgelerin hangi dönemleri kapsayacağı ve hangi kayıtların inceleneceği somut olayın özelliklerine göre belirlenir. Özellikle hissenin kişisel mal olduğu iddia ediliyorsa, bu iddianın dayandığı kaynakların belgelerle ortaya konulması önem taşır.
Şirket Hisselerinin Değerlemesi Nasıl Yapılır?
Şirket hisselerinin değerlemesinde şirketin hukuki yapısı, pay oranı, mali durumu ve tasfiyeye esas alınacak tarih önem taşır. Özellikle halka açık olmayan şirketlerde yalnızca şirket sermayesinin veya hissenin nominal değerinin dikkate alınması, hissenin gerçek ekonomik değerini yansıtmayabilir.
Mahkeme tarafından yapılacak bilirkişi incelemesinde şirketin mali kayıtları ve ekonomik durumu değerlendirilebilir. Hissenin değerinin belirlenmesinde kullanılan yöntem, şirketin faaliyet alanı ve mali yapısına göre değişebileceğinden her şirket için aynı hesaplama yönteminin uygulanması mümkün değildir.
Şirket Hisseleri Boşanmada Mal Kaçırmaya Konu Olabilir mi?
Boşanma sürecinde şirket hisselerinin üçüncü kişilere devredilmesi, mal rejiminin tasfiyesinde ayrıca değerlendirilmesi gereken bir durum yaratabilir. Özellikle işlemin diğer eşin katılma alacağını azaltma amacı taşıdığı ileri sürülüyorsa, devir işleminin zamanı, koşulları ve gerçek niteliği önem kazanır.
Mal rejiminin tasfiyesi bakımından kanunun öngördüğü şartların oluşması hâlinde, bazı devir ve karşılıksız kazandırmalar tasfiye hesabında ayrıca dikkate alınabilir. Bu nedenle şirket paylarının boşanma öncesinde veya sonrasında devredilmesi, tek başına tasfiye yükümlülüğünü ortadan kaldırdığı anla

