Av. Mehmet Emin Kurşun · Son güncelleme: 30 Ekim 2026
Alkollü araç kullanmanın iki ayrı sonucu vardır: trafik polisinin tutanakla verdiği idari para cezası ve ehliyetin geri alınması, bir de savcılığın açtığı trafik güvenliğini tehlikeye sokma (TCK m.179) davası. Hususi otomobilde 0,50 promilin üzeri idari cezayı doğurur; 2026’da ilk tespitte 25.000 TL ceza ve 6 ay ehliyet geri alma uygulanır. 1,00 promil ve üzeri ise uygulamada suç sayılır ve 4 Haziran 2025’ten beri 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezası öngörülür.
Alkol sınırı aracın türüne ve sürücünün durumuna göre değişir. 0,50 promil sınırı yalnızca hususi otomobil sürücüleri içindir; motosiklet, hususi kamyonet, ticari araç ve diğer araçlarda sınır 0,20 promildir.
Sürücü | Sınır | Aşılırsa |
|---|---|---|
Hususi otomobil sürücüsü | 0,50 promil | İdari para cezası ve ehliyetin geri alınması |
Hususi otomobil dışındaki tüm araçların sürücüsü | 0,20 promil (alt sınır 0,21) | İdari para cezası ve ehliyetin geri alınması |
Aday sürücü (belgenin ilk iki yılı), araç türü fark etmez | 0,20 promil | Ehliyet iptal edilir |
Her sürücü | 1,00 promil ve üzeri | Ayrıca trafik güvenliğini tehlikeye sokma soruşturması |
27 Şubat 2026’da yürürlüğe giren 7574 sayılı Kanun, idari yaptırımları şöyle belirledi (Karayolları Trafik Kanunu m.48):
Son ihlalden geriye beş yıl içinde | İdari para cezası | Ehliyet |
|---|---|---|
İlk tespit | 25.000 TL | 6 ay geri alınır |
İkinci tespit | 50.000 TL | 2 yıl geri alınır |
Üçüncü ve sonraki her tespit | 150.000 TL | 5 yıl geri alınır |
Alkol veya uyuşturucu ölçümünü reddetme | 150.000 TL | 5 yıl geri alınır |
Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanımı | 150.000 TL | İptal edilir |
Ehliyet başka bir nedenle zaten geri alınmışsa yeni süre, önceki sürenin bitiminde başlar. Ceza tebliğden itibaren 15 gün içinde ödenirse dörtte biri indirilir; ilk tespitte ödenecek tutar 18.750 TL olur.
Ceza, aracı kullanan sürücüye verilir; araç başkasına aitse ruhsat sahibi alkol cezasını ödemez. Ancak ehliyeti geri alınmış birinin aracı kullanmasına izin veren işletene 40.000 TL ceza verilir (KTK m.36/3). Alkollü kazada sigortanın ve kaskonun durumu alkollü kazada sigorta öder mi yazımızda.
Alkol veya uyuşturucu etkisiyle ya da başka bir nedenle aracı emniyetli biçimde kullanamayacak hâlde olmasına rağmen araç kullanan kişi, trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçunu işler (TCK m.179/3). Cezası, 4 Haziran 2025’ten beri 6 aydan 2 yıla kadar hapistir; önceki ceza 3 ay–2 yıldı.
Kanunda bir promil rakamı yoktur; ölçüt, sürücünün aracı emniyetle kullanamayacak hâlde olmasıdır. Uygulamada 1,00 promil ve üzeri alkol bu hâl için yeterli sayılır. Yargıtay, rutin denetimde 1,55 promil alkollü çıkan sürücü hakkındaki beraat kararını, suçun unsurları oluştuğu gerekçesiyle bozdu (12. CD, E.2020/7368, K.2022/8328, 09.11.2022).
1,00 promilin altında suç kendiliğinden oluşmaz. Sürücünün aracı emniyetle kullanamayacak hâlde olduğunu gösteren başka deliller aranır: şerit dışına savrulma, kaza, kolluğun tutanaktaki gözlemleri ya da doktor muayenesindeki bulgular gibi. “Başka bir neden” ifadesi, aşırı uykusuzluk veya sürüşü etkileyen ilaç gibi durumları da kapsar.
Hayır. Rutin denetimde yüksek alkolle yakalanmak yeterlidir; kimsenin zarar görmesi gerekmez. Bununla birlikte aracın alkollüyken kullanıldığı ispatlanmalıdır. Park hâlindeki araçta oturmak tek başına yetmez; sürüş anı kolluk gözlemi, tanık veya kamera kaydıyla gösterilir.
Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu şikayete bağlı değildir ve uzlaştırma kapsamında yer almaz. Savcılık, alkol tutanağı üzerine soruşturmayı kendiliğinden yürütür. İdari para cezasını ödemek ceza davasını sona erdirmez; Anayasa Mahkemesi, aynı fiil için hem idari hem cezai yaptırım uygulanmasını Anayasa’ya aykırı bulmadı (E.2014/124, K.2015/24).
Kişilerin hayatı, sağlığı veya malı için tehlikeli olabilecek biçimde araç kullanan kişi de trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçunu işler (TCK m.179/2). Cezası 4 Haziran 2025’ten beri 4 aydan 2 yıla kadar hapistir.
Kalabalık trafikte makas atmak, yerleşim yerinde drift yapmak, yarışmak veya bilerek uzun mesafe ters yönde ilerlemek bu fıkrada değerlendirilebilir. Bu tür görüntülerin sosyal medyada paylaşılması, kolluğun araç sahibini tespit edip soruşturma başlatmasına yol açabilir.
Tek başına bir trafik kuralı ihlali her zaman suç değildir; çoğu ihlal, Karayolları Trafik Kanunu’ndaki idari para cezasıyla karşılanır. Suç için davranışın o anki yol, trafik ve kişi yoğunluğu içinde başkaları için tehlike yaratacak nitelikte olduğu dosyada gösterilmelidir. Savunmanın ilk inceleyeceği nokta da budur.
Trafik işaretlerini değiştirmek, yok etmek veya yola engel koyarak tehlike yaratmak ise maddenin birinci fıkrasındaki ayrı suçtur ve 1 yıldan 6 yıla kadar hapis gerektirir (TCK m.179/1).
7550 sayılı Kanun (10. Yargı Paketi), 4 Haziran 2025’ten itibaren işlenen fiiller için TCK 179’daki cezaları artırdı:
Fıkra | Fiil | 4 Haziran 2025’ten önce | 4 Haziran 2025’ten sonra |
|---|---|---|---|
179/1 | Trafik işaretlerini değiştirme, yola engel koyma | 1–6 yıl | 1–6 yıl |
179/2 | Tehlikeli araç kullanma | 3 ay–2 yıl | 4 ay–2 yıl |
179/3 | Alkol, uyuşturucu veya başka nedenle emniyetsiz araç kullanma | 3 ay–2 yıl | 6 ay–2 yıl |
Fiil 4 Haziran 2025’ten önce işlendiyse lehe olan eski ceza uygulanır (TCK m.7/2). Dava asliye ceza mahkemesinde görülür.
Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu seri muhakeme usulüne tabidir (CMK m.250). Savcı, soruşturma aşamasında bu usulü teklif eder; şüpheli teklifi ancak avukatı yanındayken kabul edebilir. Kabul edilirse ceza yarı oranında indirilir; hâkim şüpheliyi avukatı yanında dinleyip uygun bulursa dava iddianame düzenlenmeden biter. Yargıtay, bu usul uygulanmadan kurulan hükmü hukuka aykırı buldu (12. CD, E.2024/4011, K.2025/1268, 06.02.2025).
Kabul zorunlu değildir. Teklifi kabul etmeyen şüpheli hakkında normal yargılama yapılır; dosyada ölçüme veya sürüşün ispatına ilişkin ciddi bir sorun varsa teklifi reddetmek daha doğru olabilir. Bu kararı vermeden önce dosyanın bir avukatla incelenmesi gerekir.
Seri muhakeme uygulanmazsa savcı iddianame düzenler. Mahkeme dosyayı basit yargılama usulüyle, duruşma yapmadan karara bağlayabilir; bu durumda ceza dörtte bir indirilir (CMK m.251). Karara itiraz edilirse dava duruşmalı olarak görülür.
Ceza 2 yılı aşmadığı için üç seçenek gündeme gelir. Bunlar seri muhakemede de uygulanabilir:
Örneğin 179/3’te alt sınır olan 6 ay, seri muhakemede 3 aya iner ve paraya çevrilebilir. Daha önce kasten işlenen bir suçtan mahkûmiyeti olan veya tekrar yakalanan sürücüde ise bu seçenekler daralır ve hapis cezasının infazı gündeme gelebilir.
Alkollü araç kullanmak kasten işlenen bir suçtur. Bu yüzden başka bir dosyada HAGB denetim süresi devam eden kişi alkollü araç kullanırsa, önceki dosyadaki hüküm de açıklanabilir.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı adli sicile işlenmez; yalnızca bu kararlara özgü sisteme kaydedilir. Mahkûmiyet ise hapis cezası paraya çevrilse veya ertelense bile kesinleşince adli sicile işler.
Taksi, servis veya kamyon şoförü gibi geçimini direksiyondan sağlayan kişiler için ehliyetin geri alınması iş kaybı demektir. Bu yüzden idari karara itiraz süresini kaçırmamak, ceza davasının sonucu kadar önemlidir.
Alkollü sürücü kazada birini yaralarsa aynı fiilden hem tehlike suçu (TCK m.179) hem zarar suçu (taksirle yaralama, TCK m.89) doğar. Yargıtay bu durumda cezaların ağırlığına değil, “zarar suçu–tehlike suçu” ölçütüne bakar (12. CD, E.2021/4178, K.2021/6867, 13.10.2021):
Bu yüzden alkollü kazada yaralıyla uzlaşmak, ceza dosyasını tamamen kapatmaz. Aynı kararda 0,78 promil alkol, Dairenin 1,00 promil eşiğinin altında kaldığı için bilinçli taksir sayılmadı.
Yaralanmalı kazada şikayet ve uzlaşma sürecini trafik kazasında taksirle yaralama yazımızda anlattık. Alkollü kazada biri hayatını kaybettiyse bilinçli taksir ve olası kast tartışması için ölümlü trafik kazası cezası yazımıza bakın.
Denetimde alkol, kolluğun teknik cihazıyla (alkolmetre) ölçülür. Sürücü sonuca itiraz etse bile yerinde tekrar ölçüm yapılmaz (Karayolları Trafik Yönetmeliği m.97). Bu yüzden itirazın dayanağı, o anda toplanan kayıtlardır.
Alkol veya uyuşturucu ölçümünü yaptırmaktan kaçınan sürücüye 150.000 TL idari para cezası verilir ve ehliyeti 5 yıl süreyle geri alınır (KTK m.48/9). Bu, üçüncü kez alkollü yakalanmayla aynı yaptırımdır. Testi reddetmek ceza soruşturmasını da kendiliğinden engellemez; kolluğun gözlemleri ve savcılık talimatıyla alınan kan örneği delil olarak kullanılabilir.
Alkol nedeniyle verilen idari para cezasına ve ehliyetin geri alınmasına, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilir (Kabahatler Kanunu m.27). Tutanak yerinde imzalatılıp bir nüshası verildiyse süre o gün başlar. Ceza ve ehliyetin geri alınması aynı dilekçede, ayrı ayrı talep edilerek itiraz konusu yapılmalıdır.
Sık ileri sürülen itiraz nedenleri şunlardır:
31 Temmuz 2026’da yayımlanan 7590 sayılı Kanun’la ehliyetini ilk kez alan kişi iki yıl süreyle aday sürücüdür. Aday sürücünün, araç türü ne olursa olsun 0,20 promilin üzerinde alkollü araç kullandığının tespiti, ehliyetin iptali sonucunu doğurur. Yeni ehliyet için sürücü kursuna yeniden başlamak, sınavı geçmek ve psikoteknik değerlendirmeyle psikiyatri muayenesinden olumlu sonuç almak gerekir.
Aday sürücü belgesinin iptaline karşı yol, sulh ceza hâkimliği değil idare mahkemesidir. Dava, işlemin tebliğinden itibaren 60 gün içinde açılır ve yürütmenin durdurulması da istenebilir (İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7, 27). Danıştay da bu iptallerin esasını idari yargıda incelemiştir (8. D, E.2020/3631, K.2023/4244, 29.09.2023; İDDK, E.2024/741, K.2024/2349, 17.10.2024). Aynı olayda verilen idari para cezasına itiraz ise sulh ceza hâkimliğine yapılır.
Geri alma süresi dolduğunda ehliyet iade edilir; bunun için Karayolları Trafik Kanunu’na göre verilmiş idari para cezalarının tamamının ödenmiş olması şarttır (KTK m.48). Başvuru kimlikle, ehliyeti geri alan trafik birimine veya sürücü belgesi işlemlerini yürüten birime yapılır.
Ehliyeti geçici olarak veya tedbiren geri alınmışken araç kullanan kişiye 200.000 TL idari para cezası verilir; ehliyeti iptal edilmişken araç kullanana da aynı ceza uygulanır. Aracın bu kişi tarafından kullanılmasına izin veren işletene ayrıca 40.000 TL ceza verilir (KTK m.36/3).
Bu süreçte kaza olursa trafik sigortası karşı tarafa öder, ama ödediğini sürücüden ve araç sahibinden geri isteyebilir. Bu konuyu trafik sigortası rücu davası yazımızda anlattık.
Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullandığı tespit edilen sürücüye 150.000 TL idari para cezası verilir ve ehliyeti iptal edilir; bu kişiler hakkında ayrıca Türk Ceza Kanunu hükümleri uygulanır (KTK m.48/8). Alkoldeki geri almanın aksine burada ehliyet iptal edilir; yeni belge için en az beş yıl beklemek gerekir.
Uyuşturucu madde testini reddetmek, alkol testini reddetmekle aynı sonucu doğurur: 150.000 TL ceza ve 5 yıl ehliyet geri alma.
İdari süreç yakalandığınız an tamamlanır; ceza süreci ise aylar sonra başlayabilir. Adımlar şöyledir:
Mahkeme kağıdının ne zaman geleceği savcılığın iş yüküne bağlıdır ve kesin bir süre yoktur. Dava zamanaşımı 8 yıldır (TCK m.66/1-e). Soruşturma ve dava dosyalarını UYAP Vatandaş Portalı ile e-Devlet üzerinden takip edebilirsiniz; tebligat adresinizin güncel olması da önemlidir.
Hususi otomobilde 0,50 promilin üzerinde ilk tespitte 25.000 TL idari para cezası verilir ve ehliyet 6 ay geri alınır. Alkol 1,00 promil veya üzerindeyse ayrıca 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezası gerektiren trafik güvenliğini tehlikeye sokma davası açılır.
Kazada kimse yaralanmadıysa yaptırım alkollü yakalanmayla aynıdır: ilk tespitte 25.000 TL idari para cezası ve 6 ay ehliyetin geri alınması; alkol 1,00 promil veya üzerindeyse ayrıca 6 aydan 2 yıla kadar hapis gerektiren TCK 179/3 davası. Biri yaralandıysa sürücü kural olarak taksirle yaralama suçundan (TCK m.89) cezalandırılır; yaralı şikayetçi olmazsa veya uzlaşma sağlanırsa TCK 179/3’ten ceza alır. Kazada biri hayatını kaybettiyse taksirle öldürme (TCK m.85) ve bilinçli taksir hükümleri uygulanır; ayrıntılar ölümlü trafik kazası cezası yazımızda.
Uygulamada 1,00 promil ve üzeri. Bunun altında dava ancak sürücünün aracı emniyetle kullanamayacak hâlde olduğunu gösteren başka deliller varsa açılır.
1 yıl veya daha az hapis cezası adli para cezasına çevrilebilir; bu, hâkimin takdirindedir. Seri muhakemede ceza önce yarıya iner, sonra paraya çevrilebilir.
Hayır. Savcılık soruşturmayı kendiliğinden yürütür ve uzlaştırma uygulanmaz.
Kesinleşen mahkûmiyet, paraya çevrilse veya ertelense de adli sicile işler. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı ise adli sicile işlenmez. Seri muhakemeyle verilen mahkûmiyet sonraki suçta tekerrüre esas alınabilir.
Tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine. İtiraz dilekçesinde hem idari para cezasının hem ehliyetin geri alınmasının kaldırılması istenmelidir.
150.000 TL idari para cezası ve 5 yıl ehliyet geri alma. Testi reddetmek ceza soruşturmasını da kendiliğinden engellemez.
0,20 promilin üzerinde alkol tespit edilirse ehliyeti iptal edilir. İptale karşı 60 gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir.
Alkol cezası, aracı kullanan sürücüye verilir. Ancak ehliyeti geri alınmış birinin aracı kullanmasına izin veren ruhsat sahibine 40.000 TL ceza uygulanır.
Mevzuat
Kararlar
Alkollü araç kullanma dosyasında iki ayrı süre birlikte işler: idari karara itiraz için 15 gün, ceza soruşturmasında ise seri muhakeme teklifine verilecek cevap. İkisinde de kararı, ölçüm kayıtlarını gördükten sonra vermek gerekir. İstanbul’da alkollü araç kullanma ve trafik güvenliğini tehlikeye sokma dosyalarında ceza avukatı olarak savunma ve itiraz süreçlerini yürütüyoruz.
Av. Mehmet Emin Kurşun, İstanbul’da trafik kazası, kasko ve sigorta uyuşmazlıklarında ve ceza hukukunda avukatlık yapan, kendi hukuk bürosunu yürüten bir avukattır. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur. Sigorta başvurularını, Sigorta Tahkim Komisyonu ve tazminat davası süreçlerini yürütür.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır. Cezanın türü ve miktarı, ölçüm sonucuna, sürücünün geçmiş kayıtlarına ve olayın somut özelliklerine göre ayrıca değerlendirilir.