Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Nasıl Hesaplanır? 2026 Yöntemi, Destek Payları ve Örnek Hesap

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Nasıl Hesaplanır? 2026 Yöntemi, Destek Payları ve Örnek Hesap

Av. Mehmet Emin Kurşun · Son güncelleme: 30 Ekim 2026

Destekten yoksun kalma tazminatı, ölen kişinin gelirinden her yakınına düşen payın, desteğin süreceği süre boyunca toplanmasıyla hesaplanır. Yargıtay, yaşam süresini TRH 2010 yaşam tablosuna göre belirliyor ve gelecek dönemi progresif rant yöntemiyle hesaplıyor; Anayasa Mahkemesi’nin 2020 kararından sonra sigorta şirketlerinin uyguladığı %1,8 teknik faiz kabul edilmiyor. Gelir paylaştırılırken ölene ve eşe 2’şer, her çocuğa ve desteklenen her ebeveyne 1’er pay verilir; çocuk destekten çıktığında payı diğerlerine dağıtılır. Bulunan tutardan ölenin kusuru oranında indirim yapılır. 2026’da trafik sigortasının ölüm teminatı otomobillerde kişi başı 3.600.000 TL’dir; aşan kısım işletenden ve sürücüden istenir.

Ölümlü trafik kazasında yakınların isteyebileceği tazminatlar ve izlenecek yol trafik kazası tazminatı sayfamızda detaylarıyla anlatılmıştır. Bu yazı hesabın nasıl yapıldığını ve sigorta şirketinin hesabında nelere bakılması gerektiğini göstermektedir. Yakınların ayrıca isteyebileceği trafik kazasında manevi tazminat ve kusurlu sürücünün yargılanacağı ölümlü trafik kazası cezası ayrı yazılarımızda ele alınmıştır.

Yaşam tablosu: TRH 2010 (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi).

Yöntem: Gelecek dönem için progresif rant; %1,8 teknik faiz uygulanmaz.

Paylar: Ölen 2, eş 2, her çocuk 1, desteklenen her ebeveyn 1; çocuk yoksa ölen ve eş yarı yarıya.

İndirimler: Ölenin kusuru, varsa hatır taşıması ve rücuya tabi SGK gelirleri.

Sigorta limiti (2026): Otomobilde kişi başı 3.600.000 TL, kaza başı 18.000.000 TL.

Zamanaşımı: Kural olarak 2 yıl ve 10 yıl; ölümlü kazada ceza zamanaşımı nedeniyle 15 yıla uzayabilir.

Hesapta Kullanılan Unsurlar

Unsur

Nasıl belirlenir

Ölenin geliri

Bordro, vergi ve SGK kayıtlarıyla belgelenen net gelir; belgelenemiyorsa mesleğine göre araştırma, en az net asgari ücret

Hesap tarihi

Hesap, rapor tarihine en yakın bilinen son verilerle yapılır; kazadan hesap tarihine kadar geçen dönem gerçek ücretlerle ayrıca hesaplanır

Yaşam süresi

Ölen ve destek alan için TRH 2010 yaşam tablosu; destek, ikisinden kısa olanın süresi kadar devam eder

Aktif ve pasif dönem

Uygulamada 60 yaşına kadar gerçek gelir, sonrasında asgari ücret esas alınır

Destek payları

Gelir, ölen ve destek alanlar arasında paylara bölünür (aşağıdaki tablo)

İskonto

Gelecek dönem için progresif rant; %1,8 teknik faiz kullanılmaz

İndirimler

Ölenin kusuru, hatır taşıması, rücuya tabi SGK gelirlerinin peşin sermaye değeri, sigortanın daha önce yaptığı ödeme

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, TRH 2010 tablosunun ülkeye özgü ve güncel veriler içerdiğini belirterek bu tabloyu esas alıyor; hesabın aktuer sıfatı taşıyan bilirkişiden alınan gerekçeli bir rapora dayanmasını istiyor (E.2024/3323, K.2024/5474, 30.05.2024). Anayasa Mahkemesi’nin trafik kanunundaki genel şartlara atıf yapan ibareyi iptal etmesinden sonra (E.2019/40, K.2020/40, 17.07.2020) daire, %1,8 teknik faizle yapılan hesapları bozuyor (E.2021/23610, K.2023/404, 16.01.2023). 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren Genel Şartlar değişikliğiyle de hesap ekleri kaldırıldı ve teminat Borçlar Kanunu’nun haksız fiil hükümlerine bağlandı.

Progresif rantta gelirin her yıl aynı oranda artırılıp aynı oranda iskonto edildiği kabul edildiğinden, sonuç pratikte yıllık destek kaybının destek süresiyle çarpımına yaklaşır. %1,8 teknik faiz ise yalnızca iskonto yapıp gelir artışını hesaba katmadığı için tazminatı düşürür.

Destek Payları Nasıl Dağıtılır?

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin uygulamasında çocuk yoksa gelir ölen ile eş arasında yarı yarıya bölünür. Çocuk varsa ölene 2, eşe 2, her çocuğa 1 ve desteklenen her ebeveyne 1 pay verilir. Bir çocuk destekten çıktığında payı ebeveynlere değil, ölen, eş ve diğer çocuklar arasında dağıtılır (E.2022/6494, K.2022/10601, 19.09.2022).

Aile durumu

Toplam pay

Eşin oranı

Her çocuğun oranı

Her ebeveynin oranı

Yalnız eş

–

%50

–

–

Eş ve 1 çocuk

5

%40

%20

–

Eş ve 2 çocuk

6

%33,3

%16,7

–

Eş, 2 çocuk, anne ve baba

8

%25

%12,5

%12,5

Örnek Hesap (Basitleştirilmiş)

Varsayımlar: Ölen 40 yaşında ve net asgari ücretle çalışıyor. Geride 38 yaşında eşi ile 12 ve 8 yaşında iki çocuğu kalıyor. Kazada karşı taraf tam kusurlu. Çocukların 18 yaşına kadar destek alacağı varsayılıyor (öğrenim durumuna göre bu süre uzayabilir). Hesap yalnızca 60 yaşına kadar olan aktif dönem için yapılıyor.

Yıllık gelir: 2026 net asgari ücreti 28.075,50 TL × 12 = 336.906 TL.

İlk 6 yıl (iki çocuk da destek alıyor, 6 pay): Eş 2/6, her çocuk 1/6. Eşin yıllık kaybı 112.302 TL, her çocuğun 56.151 TL.

Sonraki 4 yıl (büyük çocuk 18 yaşında destekten çıkıyor, 5 pay): Eş 2/5, küçük çocuk 1/5.

Son 10 yıl (iki çocuk da çıkmış, 4 pay): Eş 2/4.

Progresif rant: Artırım ve iskonto oranı aynı olduğundan yıllık kayıplar yıl sayısıyla çarpılır.

Hak sahibi

Hesap

Aktif dönem kaybı

Eş

336.906 × (6 × 2/6 + 4 × 2/5 + 10 × 2/4)

2.897.391,60 TL

Büyük çocuk

336.906 × (6 × 1/6)

336.906,00 TL

Küçük çocuk

336.906 × (6 × 1/6 + 4 × 1/5)

606.430,80 TL

Toplam

 

3.840.728,40 TL

Yalnızca aktif dönem kaybı bile trafik sigortasının kişi başı 3.600.000 TL’lik limitini aşıyor; eşin 60 yaş sonrası pasif dönemi eklendiğinde fark büyür. Limiti aşan kısım kazaya neden olan aracın işletenine ve sürücüsüne karşı, varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına karşı istenir. Ölen kazada %25 kusurlu olsaydı, toplam 3.840.728,40 × 0,75 = 2.880.546,30 TL olurdu.

Bu örnek yöntemi göstermek içindir. Gerçek hesapta TRH 2010’a göre yaşam süreleri, kazadan hesap tarihine kadar geçen dönemdeki gerçek ücretler, pasif dönem ve indirimler aktuer bilirkişi tarafından ayrıca hesaplanır.

Sigorta Şirketinin Hesabında Kontrol Edilecek Noktalar

%1,8 teknik faiz: Hesap teknik faizle yapılmışsa Yargıtay uygulamasına aykırıdır ve tazminatı düşürür.

Yaşam tablosu: TRH 2010 dışında bir tablo kullanılmış mı?

Gelir: Belgeli gelir yerine asgari ücret mi alınmış? Kazadan sonraki ücret artışları hesaba katılmış mı?

Paylar ve süreler: Destek payları doğru dağıtılmış mı, çocukların destek süresi öğrenim durumu dikkate alınarak mı belirlenmiş?

Kusur oranı: Ölene yükletilen kusur dayanaklı mı? Kusur raporuna itiraz yolları kaza tespit tutanağına ve kusur oranına itiraz yazımızda.

Ödeme mahsubu: Önceki kısmi ödeme, ödeme tarihindeki verilerle yapılan hesaba göre denetlenmeli; eksik kalmışsa güncel hesaptan, ödemenin faiziyle güncellenmiş tutarı düşülür (Yargıtay 4. HD, E.2024/3323, K.2024/5474).

Hesap itiraz edilecek kadar düşükse Sigorta Tahkim Komisyonu’na veya mahkemeye başvurulabilir; her iki yolda da hesap aktuer bilirkişi tarafından yeniden yapılır. Başvuru usulü Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusu yazımızda anlatılmıştır.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatını Kimler Talep Edebilir?

Ölenin desteğinden yoksun kalan herkes bu tazminatı talep edebilir (Türk Borçlar Kanunu m.53). Eş, çocuklar ve desteklenen anne-baba için destek ilişkisi çoğu zaman kabul edilir; diğer yakınlar ise ölenin kendilerine düzenli ve fiili destek sağladığını ispatlamak zorundadır. Hak sahibine göre hesabı değiştiren noktalar şunlardır:

Eş: Desteğin süresi, eşin ve ölenin yaşam sürelerinden kısa olanına göre belirlenir. Eşin yeniden evlenme ihtimali de sigorta şirketlerinin hesaba katmaya çalıştığı ve tartışılan bir indirim kalemidir; uygulanan oran kontrol edilmelidir.

Çocuklar: Destek, çocuğun kendi geçimini sağlayabileceği yaşa kadar sürer; öğrenimine devam eden çocuk için bu süre uzatılır.

Anne ve baba: Ölen tarafından fiilen desteklenen veya ileride desteklenmesi beklenen anne ve babaya pay ayrılır. Küçük yaşta ölen çocuk için yapılan hesapta ebeveynlerin talebinden yetiştirme gideri düşülür; Yargıtay bu indirimin kusur oranı uygulanmadan önce yapılması gerektiğini belirtmiştir (17. HD, E.2016/8424, K.2019/3288, 20.03.2019).

Kardeş, nişanlı, nikahsız eş, boşanmış eş: Kanuni bir karine yoktur; ölenin düzenli ve fiili destek sağladığının ispatı gerekir. Yargıtay, üvey kardeş için fiili ve düzenli destek ispatlanamadığından maddi tazminat talebini reddeden kararı onamıştır (10. HD, E.2023/5283, K.2024/8974, 25.09.2024).

Faiz, Vergi ve Zamanaşımı

Faiz: Sigorta şirketi, başvuru ve gerekli belgelerin tamamlanmasından itibaren 8 iş günü içinde ödeme yapmazsa temerrüde düşer (Karayolları Trafik Kanunu m.99). İşleten ve sürücü bakımından faiz kural olarak kaza tarihinden işler. 31 Temmuz 2026’dan sonra meydana gelen kazalarda ise faiz, bilinen döneme ait tazminat için olay tarihinden, bilinmeyen (gelecek) döneme ait tazminat için karar tarihinden işler (TBK m.55, 7589 sayılı Kanun ile değişik).

Vergi: Ölüm sebebiyle ödenen tazminatlar gelir vergisinden istisnadır (Gelir Vergisi Kanunu m.25).

Zamanaşımı: Kural olarak zarar ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her hâlde kazadan itibaren 10 yıldır. Olay aynı zamanda suç olduğu için daha uzun ceza zamanaşımı uygulanır (Karayolları Trafik Kanunu m.109/2); taksirle öldürmede dava zamanaşımı 15 yıldır (TCK m.66/1-d ve m.85). Tüm sürelerin tablosu trafik kazası zamanaşımı yazımızda.

Sıkça Sorulan Sorular

Destekten yoksun kalma tazminatı ne kadar?

Sabit bir tutar yoktur. Tutarı; ölenin geliri ve yaşı, destek alanların sayısı ve yaşları, destek süresi ve kusur oranı belirler. Yukarıdaki örnekte asgari ücretli bir ailede yalnızca aktif dönem kaybı 3,8 milyon TL’yi buluyor.

Destekten yoksun kalma tazminatı kaç yaşına kadar hesaplanır?

Destek, ölen ile destek alanın TRH 2010’a göre muhtemel yaşam sürelerinden kısa olanı kadar sürer. Ölenin geliri uygulamada 60 yaşına kadar gerçek geliri, sonrasında asgari ücret üzerinden hesaplanır. Çocuklarda destek, kendi geçimini sağlayabileceği yaşa kadar sürer.

İnternetteki hesaplama robotlarına güvenilir mi?

Kaba bir fikir verebilir, ancak çoğu araç yaşam tablosu, pay dağılımı, işlemiş dönem ve indirimler konusunda Yargıtay uygulamasıyla örtüşmeyen varsayımlar kullanır. Sigorta teklifini değerlendirmek veya dava açmak için aktuer hesabı gerekir.

Ev hanımı öldüyse destekten yoksun kalma tazminatı istenebilir mi?

Evet. Ev işleri ve çocuk bakımı da maddi değeri olan bir destektir; bu durumda hesap uygulamada asgari ücret üzerinden yapılır.

Sigorta şirketinin ödediği tazminat düşük, ne yapabilirim?

Hesabın hangi yöntemle yapıldığını yazılı olarak isteyin ve yukarıdaki kontrol noktalarına bakın. Eksik ödeme için Sigorta Tahkim Komisyonu’na veya mahkemeye başvurabilirsiniz; ibraname imzalamadan önce sigorta şirketine karşı tazminat davası sayfamızdaki uyarıyı okuyun.

Dayanaklar

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m.52, 53, 55

7589 sayılı Kanun (Resmî Gazete 31.07.2026, sayı 33326), TBK m.55 değişikliği

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, m.90, 99, 109

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları (12.06.2026 tarihli ve 33278 sayılı Resmî Gazete’deki değişiklik; yürürlük 01.07.2026)

Anayasa Mahkemesi, E.2019/40, K.2020/40, 17.07.2020

Yargıtay 4. HD, E.2024/3323, K.2024/5474, 30.05.2024

Yargıtay 4. HD, E.2021/23610, K.2023/404, 16.01.2023

Yargıtay 4. HD, E.2022/6494, K.2022/10601, 19.09.2022

Yargıtay 17. HD, E.2016/8424, K.2019/3288, 20.03.2019

Yargıtay 10. HD, E.2023/5283, K.2024/8974, 25.09.2024

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, m.25; 5237 sayılı TCK, m.66, 85

2026 zorunlu trafik sigortası teminat limitleri; 2026 asgari ücret

Yazar Hakkında

Av. Mehmet Emin Kurşun, İstanbul’da trafik kazası, kasko ve sigorta uyuşmazlıklarında avukatlık yapan, kendi hukuk bürosunu yürüten bir avukattır. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur. Sigorta başvurularını, Sigorta Tahkim Komisyonu ve tazminat davası süreçlerini yürütür.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır. Gerçek tazminat tutarı aktuer bilirkişi hesabıyla belirlenir; örnek hesap yöntemi göstermek içindir.

Şimdi Ara WhatsApp

Yükleniyor...