Hayata kast ve kötü muamele nedeniyle boşanma davası, eşlerden birinin diğer eşin hayatına kast etmesi, kendisine pek kötü davranması veya ağır derecede onur kırıcı davranışlarda bulunması halinde açılabilen özel boşanma davalarından biridir. Bu boşanma sebebi, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 162. maddesinde düzenlenmiştir.
Bu davada yalnızca evlilik birliğinin temelinden sarsılması genel sebebine değil, kanunda özel olarak düzenlenen davranışlara dayanılır. Olayın niteliğine göre fiziksel şiddet, ağır kötü muamele, yaşam hakkına yönelik ciddi saldırılar veya ağır derecede onur kırıcı eylemler dava kapsamında değerlendirilebilir. Avukat Mehmet Kurşun, TMK m. 162 kapsamındaki özel boşanma sebebinin şartlarını ve somut olayın hukuki niteliğini değerlendirebilir.
Hayata Kast Nedeniyle Boşanma Nedir?
Hayata kast, eşlerden birinin diğer eşin yaşamına yönelik kasıtlı bir saldırıda bulunmasını ifade eder. Burada önemli olan, davranışın diğer eşin hayatını hedef almasıdır. Olayın niteliği, kullanılan yöntem, eylemin gerçekleşme şekli ve tarafların olay sırasındaki davranışları birlikte değerlendirilir.
Hayata kast iddiasının ispatında ceza soruşturması veya kovuşturmasına ilişkin belgeler, sağlık raporları, tanık anlatımları, kolluk tutanakları, kamera kayıtları ve olayın niteliğine göre diğer hukuka uygun deliller önem taşıyabilir.
Pek Kötü Muamele Nedeniyle Boşanma
Pek kötü muamele, eşin fiziksel veya psikolojik bütünlüğünü ağır biçimde ihlal eden ve evlilik ilişkisinde katlanılması beklenemeyecek nitelikteki davranışları kapsayabilir. Fiziksel şiddet olayları, ağır eziyet niteliğindeki davranışlar ve somut olayın özelliklerine göre kişinin beden veya ruh sağlığı üzerinde ciddi etkiler oluşturan eylemler bu kapsamda değerlendirilebilir.
Her tartışma, hakaret veya eşler arasındaki her olumsuz davranışın doğrudan Türk Medeni Kanunu'nun 162. maddesi kapsamında pek kötü muamele oluşturduğu söylenemez. Davranışın ağırlığı ve somut olayın koşulları mahkeme tarafından değerlendirilir.
Ağır Derecede Onur Kırıcı Davranış Nedir?
Ağır derecede onur kırıcı davranış, eşin kişilik değerlerine ciddi biçimde saldırı oluşturan ve evlilik ilişkisinin devamını diğer eş açısından çekilmez hale getirebilecek nitelikteki davranışları ifade eder. Davranışın ağırlığı belirlenirken olayın gerçekleşme şekli, tarafların sosyal ve ailevi koşulları ve davranışın diğer eş üzerindeki etkisi dikkate alınabilir.
Onur kırıcı davranış iddiasının değerlendirilmesinde tek bir olayın yanı sıra olayların bütünü de önem taşıyabilir. Ancak özel boşanma sebebinin şartlarının oluşup oluşmadığı her dosyanın kendi delilleri üzerinden belirlenir.
Hayata Kast ve Kötü Muamele Nedeniyle Boşanma Davasının Şartları
Türk Medeni Kanunu'nun 162. maddesine göre boşanma davası açılabilmesi için eşlerden birinin diğer eş tarafından hayatına kastedilmesi, kendisine pek kötü davranılması veya ağır derecede onur kırıcı bir davranışa maruz bırakılması gerekir.
Davacı eşin ileri sürdüğü olayların kanuni şartları taşıması ve gerektiğinde hukuka uygun delillerle ispatlanması gerekir. Mahkeme, yalnızca iddianın ileri sürülmesine dayanarak değil, dosyadaki delilleri değerlendirerek karar verir.
Hayata Kast ve Kötü Muamele Nedeniyle Boşanma Davası Açma Süresi
Türk Medeni Kanunu'nun 162. maddesinde bu özel boşanma sebebi bakımından hak düşürücü süre öngörülmüştür. Davaya hakkı olan eş, boşanma sebebini öğrendiği tarihten başlayarak altı ay içinde dava açmalıdır. Her durumda, bu sebebin doğduğu tarihten itibaren beş yıl geçmekle dava hakkı düşer. Avukat Mehmet Kurşun, sağlık raporları, tanık beyanları ve ceza dosyası gibi delillerin usulüne uygun biçimde sunulması sürecinde destek sağlayabilir.
Bu nedenle olayın gerçekleştiği tarih ile olayın öğrenildiği tarihin ve varsa devam eden eylemlerin niteliğinin doğru şekilde belirlenmesi önemlidir. Sürelerin değerlendirilmesi somut olayın özelliklerine göre yapılmalıdır.
Affetme Halinde Boşanma Davası Açılabilir mi?
Türk Medeni Kanunu'nun 162. maddesine göre affeden tarafın bu özel boşanma sebebine dayanarak dava hakkı bulunmaz. Affetmenin açık veya somut olayın koşullarına göre örtülü şekilde gerçekleşip gerçekleşmediği uyuşmazlık konusu olabilir.
Bu nedenle şiddet veya ağır kötü muamele sonrasında tarafların yeniden birlikte yaşamaya başlaması, olayın ardından sergilenen davranışlar ve tarafların beyanları gibi hususlar dosyanın değerlendirilmesinde önem taşıyabilir.
Hayata Kast ve Kötü Muamele Davasında Hangi Deliller Kullanılır?
Boşanma davasında deliller olayın niteliğine göre değişir. Özellikle şiddet veya hayata kast iddiasının bulunduğu dosyalarda olayın hemen sonrasında oluşturulan resmi kayıtlar önemli olabilir.
Delillerin hukuka uygun şekilde elde edilmiş olması önemlidir. Özellikle özel hayatın gizliliğine ilişkin kuralların ihlal edilmesi, delilin hukuki değerini ve ayrıca farklı hukuki sorumlulukların doğup doğmayacağını gündeme getirebilir.
Ceza Davası ile Boşanma Davası Arasındaki İlişki
Hayata kast veya fiziksel şiddet aynı zamanda ceza hukuku bakımından suç oluşturabilecek bir eylem niteliğinde olabilir. Ceza soruşturması veya davası ile boşanma davası birbirinden farklı hukuki süreçlerdir. Aynı olay her iki süreçte de delil olarak gündeme gelebilir.
Ceza soruşturmasının veya davasının bulunması, boşanma davasının ayrıca açılmasına engel değildir. Somut olayda ceza dosyasındaki belgelerin boşanma davasına nasıl yansıyacağı ayrıca değerlendirilmelidir.
Hayata Kast ve Kötü Muamele Nedeniyle Boşanma Davasında Nafaka ve Tazminat
Boşanma davasında olayın niteliğine göre tedbir nafakası, yoksulluk nafakası ve çocuklar için iştirak nafakası talepleri gündeme gelebilir. Ayrıca kusurlu davranışın şartları oluşmuşsa maddi ve manevi tazminat taleplerinin değerlendirilmesi de mümkündür.
Nafaka ve tazminat konusunda karar verilirken tarafların ekonomik ve sosyal durumları, kusur durumu, evlilik süreci ve diğer somut koşullar dikkate alınır. Her davada aynı miktarda nafaka veya tazminata hükmedilmesi söz konusu değildir. Maddi ve manevi zarar taleplerinin ayrıca tazminat hukuku kapsamında değerlendirilmesi gerekebilir.
Çocukların Velayeti Nasıl Belirlenir?
Hayata kast veya ağır kötü muamele iddiasının bulunduğu boşanma davalarında ortak çocukların güvenliği ayrıca önem taşır. Velayet konusunda temel ölçüt çocuğun üstün yararıdır.
Şiddet veya çocuğun güvenliğini etkileyebilecek başka bir durum bulunması halinde mahkeme, delilleri değerlendirerek velayet ve çocukla kişisel ilişki konusunda çocuğun yararını gözeten kararlar verebilir. Boşanma davası devam ederken gerekli geçici tedbirler de gündeme gelebilir.
Hayata Kast ve Kötü Muamele Nedeniyle Boşanma Davası Nerede Açılır?
Boşanma ve ayrılık davalarında yetkili mahkeme, Türk Medeni Kanunu'nun 168. maddesine göre eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir. Avukat Mehmet Kurşun, koruyucu tedbirler ile nafaka ve tazminat taleplerini tarafların durumuna göre inceleyebilir.
Davanın görev yönünden ise aile mahkemesinde görülmesi esastır. Aile mahkemesinin bulunmadığı yerlerde ilgili görev kuralları çerçevesinde belirlenen mahkeme aile mahkemesi sıfatıyla davaya bakabilir.
Hayata Kast ve Kötü Muamele Davasında Koruyucu Tedbirler
Şiddet veya hayat güvenliğine yönelik bir tehlike devam ediyorsa boşanma davasından bağımsız olarak veya dava sürecinde ilgili koruyucu ve önleyici tedbirlerin uygulanması gündeme gelebilir. Özellikle 6284 sayılı Kanun kapsamında somut olayın özelliklerine uygun koruma tedbirleri talep edilebilir.
Bu tür durumlarda öncelik kişinin ve varsa çocukların güvenliğinin sağlanmasıdır. Acil tehlike bulunan hallerde yalnızca boşanma davası sürecinin beklenmesi yerine ilgili kolluk ve yetkili mercilere başvurulması gerekir.
Hayata Kast ve Kötü Muamele Nedeniyle Boşanma Davasında Arabuluculuk
Boşanmanın kendisi tarafların serbestçe tasarruf edebileceği bir uyuşmazlık olmadığından boşanma konusunda zorunlu arabuluculuk uygulanmaz. Ayrıca şiddet içeren aile hukuku uyuşmazlıklarının arabuluculuk kapsamında değerlendirilmesine ilişkin özel sınırlamalar bulunmaktadır.
Bu nedenle hayata kast veya ağır kötü muamele iddiasının bulunduğu bir olayda doğrudan boşanma davasının hukuki şartlarının ve varsa koruyucu tedbirlerin değerlendirilmesi gerekir.
Sık Sorulan Sorular
Hayata kast nedeniyle boşanma davası ne kadar sürede açılmalıdır?
Davaya hakkı olan eş, boşanma sebebini öğrendiği tarihten itibaren altı ay içinde ve her hâlde sebebin doğumundan itibaren beş yıl içinde dava açmalıdır. Sürelerin başlangıcı somut olayın özelliklerine göre belirlenir.
Fiziksel şiddet her zaman pek kötü muamele sayılır mı?
Her fiziksel şiddet olayının otomatik olarak aynı hukuki nitelikte değerlendirileceği söylenemez. Şiddetin niteliği, ağırlığı, tekrarlanıp tekrarlanmadığı, meydana gelen zarar ve olayın diğer koşulları birlikte değerlendirilir.
Hayata kast veya kötü muamele ispatlanamazsa boşanma davası reddedilir mi?
Özel boşanma sebebinin şartlarının ispatlanamaması halinde bu sebebe dayalı talep bakımından sorun ortaya çıkabilir. Ancak dosyada ileri sürülen diğer boşanma sebepleri, deliller ve talepler somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilebilir.
Hayata kast nedeniyle boşanma davasında tazminat istenebilir mi?
Şartları oluştuğu takdirde boşanmanın mali sonuçları kapsamında maddi ve manevi tazminat talep edilebilir. Tazminatın koşulları ve miktarı tarafların kusur durumu ile somut olayın özelliklerine göre belirlenir.

