Kurye ve Motosiklet Kazası Tazminatı: Trafik Kazası İş Kazası Sayılır mı? (2026)

Kurye ve Motosiklet Kazası Tazminatı: Trafik Kazası İş Kazası Sayılır mı? (2026)

Av. Mehmet Emin Kurşun · Son güncelleme: 30 Ekim 2026

Kurye ve motosiklet kazasında tazminat iki ayrı kaynaktan istenir: kazaya sebep olan karşı sürücünün trafik sigortasından ve kaza iş kazası sayılıyorsa işverenden. Trafik kazası; kurye teslimat yaparken, çalışan işverenin servisiyle işe gidip gelirken ya da görevle başka bir yere giderken olmuşsa iş kazası sayılır. Kendi aracıyla veya toplu taşımayla işe gidip gelirken olan kaza ise kural olarak iş kazası değildir.

  • Karşı sürücü ve trafik sigortası: Kaza iş kazası olsun olmasın, karşı tarafın kusuru oranında tazminat öder.
  • İşveren: Kaza iş kazasıysa ve işverenin iş güvenliği kusuru varsa, karşı tarafla birlikte sorumludur. Uzun mesai, sefer baskısı ve bakımsız motosiklet bu kusurun tipik örnekleridir.
  • SGK: İş kazasında geçici iş göremezlik ödeneği öder. Kalıcı sakatlık veya ölümde gelir bağlar.
  • Esnaf kurye: Kendi adına sigortalıdır (4/b) ve kazası iş kazası sayılır. Kazayı SGK’ya üç iş günü içinde kendisi bildirmelidir.
  • Kask: Kask takılmaması tazminatı ancak yaralanmayı artırdıysa düşürür.
  • Dava: İşveren, karşı sürücü ve sigorta şirketi aynı davada, iş mahkemesinde dava edilebilir. İş kazası tazminatında arabuluculuk şartı yoktur.

Trafik Kazası İş Kazası Sayılır mı?

Trafik kazası, 5510 sayılı Kanun’un 13. maddesinde sayılan hâllerden birinde olmuşsa iş kazasıdır. Bunun için kazanın sigortalıyı bedenen veya ruhen zarara uğratması gerekir. Yalnızca aracın hasar gördüğü bir kaza iş kazası değildir.

Kaza anındaki durum

İş kazası mı?

Dayanak (5510 m.13/1)

Kurye teslimat yaparken, sipariş almaya giderken veya paketle dönerken

Evet

(b) İş nedeniyle; esnaf kuryede yürüttüğü iş nedeniyle

Şoför, satış elemanı veya teknik servis çalışanı iş sırasında yoldayken

Evet

(b) İş nedeniyle

İşverenin servisiyle işe gidip gelirken

Evet

(e) İşverence sağlanan taşıt

İşverenin tahsis ettiği şirket aracıyla işe gidip gelirken

Evet

(e) İşverence sağlanan taşıt

Görevle başka bir yere giderken (müşteri, şube, toplantı), kendi aracıyla da olsa

Evet

(c) Görevli olarak işyeri dışına gönderilme

Kendi aracıyla, toplu taşımayla veya yürüyerek işe gidip gelirken

Kural olarak hayır

(e) yalnızca işverenin sağladığı taşıtı kapsar

Şirket aracıyla görev dışında, özel iş için yolculukta

Kural olarak hayır

İşle bağlantı yok

Yaralı olmayan, yalnızca maddi hasarlı kaza

Hayır

Bedensel veya ruhsal zarar yok

Kazanın iş kazası sayılmaması tazminat hakkını ortadan kaldırmaz. Karşı sürücüye ve trafik sigortasına karşı hak yine vardır. Fark, işverenin sorumluluğunda ve SGK’nın ödeyeceği yardımlardadır.

SGK olayı iş kazası saymazsa, iş mahkemesinde iş kazasının tespiti davası açılabilir. İş kazası tazminatının genel çerçevesini iş kazası tazminat davası sayfamızda anlattık.

Kurye Kazasında Kim Tazminat Öder?

Kurye kazasında üç ayrı ödeme kaynağı vardır. Biri diğerinin yerine geçmez; her biri ayrı şartlara bağlıdır.

Kaynak

Ne zaman sorumlu?

Neyi öder?

Sınır

Karşı aracın trafik sigortası, sürücüsü ve işleteni

Karşı sürücü kusurluysa. İş kazası şartı yok.

Kalıcı sakatlık, iyileşme dönemindeki kazanç kaybı, bakıcı gideri, ölümde destekten yoksun kalma, motosiklet hasarı

Sigorta poliçe limitiyle sınırlıdır. Manevi tazminatı trafik sigortası değil, sürücü ve işleten öder.

İşveren

Kaza iş kazasıysa ve işverenin iş güvenliği kusuru varsa

Maddi ve manevi tazminat

Gerçek zarar; SGK’nın rücu edebileceği gelir tazminattan düşülür

SGK

Kaza iş kazasıysa

Geçici iş göremezlik ödeneği, kalıcı sakatlıkta gelir, ölümde hak sahiplerine gelir

Kanundaki oranlar

Tedavi giderleri ise kazanın türüne bakılmaksızın SGK tarafından karşılanır (Karayolları Trafik Kanunu m.98).

Karşı sürücü ile işveren aynı zarara birlikte sebep olduysa, kuryeye karşı müteselsil olarak sorumludurlar (Türk Borçlar Kanunu m.61). Dava bu esasla açılırsa tazminatın tamamı ödeme gücü olandan istenebilir. Aralarındaki pay dağılımını sonradan kendi aralarında çözerler.

Tazminatın nasıl hesaplandığını ve SGK gelirinin nasıl düşüldüğünü maluliyet tazminatı hesaplama yazımızda örneklerle anlattık. Kazada ölen kuryenin ailesinin hakları için destekten yoksun kalma tazminatı yazımıza bakın.

Bordrolu, Esnaf ve Sigortasız Kurye: Haklar Nasıl Değişir?

Karşı sürücüye ve trafik sigortasına karşı haklar üç durumda da aynıdır. Fark, işverenin sorumluluğunda ve SGK’nın ödemelerindedir.

Bordrolu (SGK’lı işçi) Kurye

Kurye işçidir. İşveren kazayı kolluk kuvvetine hemen, SGK’ya en geç üç iş günü içinde bildirmek zorundadır (5510 m.13/2-a). SGK ödeneklerinin yanında işverene karşı iş kazası tazminatı istenebilir.

Kurye, bir platforma hizmet veren kurye firmasının işçisiyse platformun asıl işveren sıfatı gündeme gelebilir. Asıl işveren, alt işverenin işçisine karşı yükümlülüklerden onunla birlikte sorumludur (4857 sayılı İş Kanunu m.2).

Esnaf Kurye

Esnaf kurye kendi adına vergi mükellefidir ve SGK’da 4/b kapsamında sigortalıdır. Yürüttüğü iş sırasında geçirdiği kaza iş kazası sayılır (5510 m.13/1-b). Ancak dikkat edilmesi gereken üç nokta vardır:

  • Bildirimi kendisi yapar. Kazayı, rahatsızlığının bildirime engel olmadığı günden sonra üç iş günü içinde SGK’ya bildirmelidir; bu süre bir ayı geçemez (5510 m.13/2-b). Geç bildirirse iş göremezlik ödenekleri ancak bildirim tarihinden itibaren ödenir (5510 m.22).
  • Ödenek şartları farklıdır. 4/b sigortalıya geçici iş göremezlik ödeneği, yatarak tedavi süresi ve sonrasındaki istirahat için ödenir. Prim borcunun bulunmaması da şarttır.
  • İşveren yoktur. Kural olarak işverene karşı iş kazası tazminatı istenemez. Fakat sözleşmenin adı değil, fiili çalışma biçimi belirleyicidir.

Mesai saatleri, izinler, çalışma bölgesi ve talimatlar platform tarafından belirleniyorsa ilişki iş sözleşmesine dönüşebilir. Bir ilk derece mahkemesi bu özelliklere bakarak esnaf kurye ilişkisini hizmet sözleşmesi saymış ve uyuşmazlığı iş mahkemesine bırakmıştır. Bu karar, Ankara Barosu Dergisi’nin 2026/1 sayısındaki bir makalede aktarılıyor. Yargıtay’ın bu konuda yerleşik bir kararı henüz bulunmuyor; her dosya kendi delilleriyle değerlendirilir.

Sigortasız (Kayıt Dışı) Kurye

Sigortasız çalıştırılmak, kazanın iş kazası sayılmasını engellemez. SGK bu durumda gelir ve ödenekleri öder ve yaptığı masrafları işverene ödetir (5510 m.23).

Kurye önce çalıştığını kanıtlamalıdır. Bunun yolu hizmet tespit davası ile birlikte iş kazasının tespitini istemektir. Hizmet tespiti, çalışmanın geçtiği yılın sonundan itibaren beş yıl içinde istenmelidir (5510 m.86).

İşverenin Kusuru Nasıl Belirlenir?

İşveren, işçinin sağlığını ve güvenliğini korumak için gereken her türlü önlemi almak zorundadır (Türk Borçlar Kanunu m.417; 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu m.4). Karşı sürücünün kusurlu olması, işverenin de kusurlu olmasını engellemez.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, bir trafik-iş kazasında kusuru belirlemek için şu soruların araştırılmasını istedi (E.2020/11687, K.2021/4203, 30.03.2021):

  • Çalışan o gün kaç saat çalıştı, kaç sefer yaptı?
  • Ne kadar dinlenmesi gerekiyordu, kaza anında yorgun muydu?
  • Aracın bakımında ve kontrolünde eksik var mıydı?
  • İşveren gerekli önlemleri aldı mı, çalışan bunlara uydu mu?
  • Üçüncü kişinin kazaya etkisi neydi?

Daire, kusurun trafik ve iş güvenliği uzmanlarından oluşan üç kişilik bir bilirkişi heyetiyle belirlenmesini istedi. Ceza dosyasındaki ve SGK rücu dosyasındaki kusur raporlarının da getirtilmesi gerektiğini belirtti.

Kurye dosyalarında bu soruların karşılığı genellikle şu noktalardır:

  • Uzun vardiyalar ve mola verilmeden art arda yapılan teslimatlar.
  • Teslimat süresine bağlı prim veya ceza uygulamasının yarattığı hız baskısı.
  • İşverenin verdiği motosikletin fren, lastik ve ışık bakımı.
  • Kask, koruyucu mont ve dizlik gibi koruyucu donanımın verilip verilmediği ve kullanımının denetlenip denetlenmediği.
  • Trafik ve iş güvenliği eğitimi; yağmurlu ve buzlu havada çalışma talimatı.

Sipariş saatleri, rota ve teslim süreleri gibi uygulama kayıtları bu soruların en güçlü delilidir. Kazadan sonra bu kayıtların saklanmasını yazılı olarak isteyin.

Kask Takmamak Tazminatı Düşürür mü?

Motosiklet sürücüsünün ve yolcusunun kask takması zorunludur (Karayolları Trafik Kanunu m.78/1-b). Kask takmamak kazaya sebep olmaz, ama zararın artmasına katkıda bulunabilir. Bu yüzden tazminattan indirim ancak kask takılmaması yaralanmayı artırdıysa yapılır.

Baş ve yüz yaralanmalarında indirim gündeme gelir. Bacak, omuz veya kol yaralanmasında kask takılmaması indirim gerekçesi olmaz. Yargıtay’ın bu ayrımı yaptığı kararları ve indirimlerin hangi sırayla uygulandığını maluliyet tazminatı hesaplama yazımızda anlattık.

Bordrolu kuryede kaskı vermek ve kullanımını denetlemek işverenin görevidir. Kask vermeyen veya kullanımını denetlemeyen işveren de kusurlu sayılabilir.

Kurye Kaza Yaparsa Ne Olur?

Kurye bir yayaya veya başka bir araca çarptıysa, zarar görenin tazminatını önce kuryenin kullandığı motosikletin trafik sigortası öder. Sonrası, motosikletin kime ait olduğuna ve kuryenin statüsüne göre değişir:

  • İşverenin motosikletiyle çalışan kurye: İşveren, hem aracın işleteni hem de kuryeyi çalıştıran olarak zarar görene karşı sorumludur (KTK m.85; TBK m.66). Trafik sigortası limitini aşan zarar işverenden istenebilir. İşveren ödediğini kuryeden ancak kuryenin kusuru ölçüsünde isteyebilir. Kuryenin sorumluluğu belirlenirken işin tehlikeli olup olmadığı ve kuryenin bilinen nitelikleri dikkate alınır (TBK m.400).
  • Kendi motosikletiyle çalışan esnaf kurye: Kendi trafik sigortası öder. Limiti aşan zarardan kurye kişisel olarak sorumludur. Platformun sorumluluğu, kuryeyle arasındaki fiili ilişkiye bağlıdır.
  • Sigortasız motosiklet: Karşı tarafın yaralanma ve ölüm zararlarını Güvence Hesabı öder ve sonra kuryeye rücu eder. Araç hasarı ise doğrudan kuryeden istenir. Ayrıntılar Güvence Hesabı başvurusu yazımızda.

Trafik sigortası şirketi; ehliyetsizlik, alkol veya olay yerini terk gibi hâllerde ödediğini sigortalısından geri isteyebilir. Bu konu trafik sigortası rücu davası yazımızda. Karşı aracın kasko şirketinin talebi için kasko rücu davası, kazayı iş kazası sayan SGK’nın kusurlu sürücüye yönelttiği talep için trafik kazasında SGK rücu davası yazımıza bakın.

Kazada biri yaralandıysa kurye hakkında ceza soruşturması da açılır. Bu süreci trafik kazasında taksirle yaralama yazımızda anlattık.

Kazadan Sonra İlk Günlerde Yapılacaklar

Kurye kazasında deliller hızla kaybolur. İlk günlerde şunları yapın:

  1. Kazayı tutanağa geçirtin. Yaralanmalı kazada polis veya jandarma tutanağı zorunludur. Karşı aracın plakasını, sigorta bilgisini, tanıkları ve olay yerinin fotoğraflarını kaydedin.
  2. Tüm sağlık belgelerini saklayın. Acil servis kaydı, adli rapor, ameliyat ve istirahat raporları tazminatın temelidir.
  3. SGK bildirimini kontrol edin. Bordroluysanız işverenin üç iş günü içinde bildirim yapıp yapmadığını SGK’dan teyit edin. Esnaf kuryeyseniz bildirimi kendiniz yapın.
  4. Uygulama kayıtlarını güvenceye alın. Sipariş geçmişini, rota bilgisini ve vardiya saatlerini ekran görüntüsüyle saklayın. İşverenden veya platformdan bu kayıtların korunmasını yazılı olarak isteyin.
  5. Karşı aracın trafik sigortasına yazılı başvurun. Dava açmadan veya Sigorta Tahkim Komisyonu’na gitmeden önce sigortacıya yazılı başvurmak şarttır; sigortacının cevap süresi 15 gündür (KTK m.97). Tahkim yolunu Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusu yazımızda anlattık.
  6. İbraname imzalamayın. Sigorta şirketinin veya işverenin önerdiği ödemeyi, zararınız belli olmadan “tüm haklarımdan feragat ederim” anlamına gelen bir belgeyle kabul etmeyin.

Kurye Kazasında Dava Nerede Açılır? Mahkeme, Arabuluculuk ve Zamanaşımı

Kime karşı

Nerede

Arabuluculuk

Zamanaşımı

İşveren (iş kazası tazminatı)

İş mahkemesi (7036 m.5)

Dava şartı değil (7036 m.3)

10 yıl (TBK m.146)

Karşı sürücü, işleten ve trafik sigortası

Sigortacıya yazılı başvurudan sonra dava ya da Sigorta Tahkim Komisyonu

Sigorta şirketine karşı ticari davada dava şartı

2 yıl / her halde 10 yıl; suç oluşturan kazada daha uzun ceza zamanaşımı (KTK m.109)

Hepsi aynı davada: Kaza iş kazasıysa işveren, karşı sürücü, aracın işleteni ve sigortacılar uygulamada aynı davada, iş mahkemesinde dava ediliyor. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi de bu dosyaları esastan inceliyor. İki örnek:

  • İşverenin kiralayıp çalışanlarına tahsis ettiği araçla olan ölümlü kaza. Kiralama şirketi, işveren ve sürücü birlikte dava edildi (E.2025/12659, K.2026/908, 05.02.2026).
  • İşyerinde çekicinin çarptığı işçi. İşveren, sürücü, araç sahibi ve sigortacılar birlikte dava edildi (E.2025/1369, K.2026/834, 04.02.2026).

Zamanaşımına dikkat: İşverene karşı süre 10 yıldır. Karşı sürücüye ve sigortasına karşı ise kural olarak zararı ve sorumluyu öğrenmeden itibaren 2 yıldır. Kuryenin yaralandığı kazada olay taksirle yaralama suçu olduğundan genellikle daha uzun olan ceza zamanaşımı (8 yıl) uygulanır. Hangi sürenin geçerli olduğu dosyaya göre değiştiği için iki yol birlikte ve erkenden takip edilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Yemeksepeti veya Trendyol kuryesi kaza yaparsa ne olur?

Platformun adı değil, kuryenin statüsü belirleyicidir. Kurye platformun ya da bir kurye firmasının bordrolu çalışanıysa kaza iş kazasıdır. Bu durumda işveren, koşulları varsa asıl işveren olarak platform da sorumluluk taşıyabilir. Esnaf kuryeyse kaza yine iş kazası sayılır, ama SGK bildirimini kurye kendisi yapar ve platformun sorumluluğu fiili çalışma ilişkisine göre değerlendirilir.

İşe giderken kaza yapmak iş kazası mı?

İşverenin sağladığı servisle veya şirket aracıyla gidiliyorsa evet. Kendi aracıyla, toplu taşımayla ya da yürüyerek gidiliyorsa kural olarak hayır. Bu durumda tazminat karşı sürücüden ve trafik sigortasından istenir.

Şirket aracıyla trafik kazası iş kazası mıdır?

Şirket aracıyla işe gidip gelirken ya da görev sırasında olduysa evet. Mesai dışında özel iş için yapılan yolculukta kural olarak hayır.

Maddi hasarlı trafik kazası iş kazası mıdır?

Hayır. İş kazası için sigortalının bedenen veya ruhen zarar görmesi gerekir. Kanun, zararın kazadan hemen sonra ya da sonradan ortaya çıkmasını yeterli sayar. Kazadan günler sonra ortaya çıkan bir boyun yaralanması da bu yüzden iş kazası olarak bildirilebilir (5510 m.13).

Motosiklet kazası tazminatı nasıl hesaplanır?

Gelir, maluliyet oranı, yaş ve kusur oranı esas alınarak hesaplanır. Hesabın adım adım örneği, kusurlu motosiklet sürücüsü örneği dahil, maluliyet tazminatı hesaplama yazımızda.

Dayanaklar ve Kararlar

Mevzuat

Yargıtay kararları

  • Yargıtay 10. HD, E.2025/12659, K.2026/908, 05.02.2026: İşverenin tahsis ettiği kiralık araçla olan ölümlü trafik-iş kazasında işveren, kiralama şirketi ve sürücüye iş mahkemesinde açılan dava.
  • Yargıtay 10. HD, E.2025/1369, K.2026/834, 04.02.2026: İşyerinde araç çarpmasıyla yaralanan işçinin işveren, sürücü, araç sahibi ve sigortacılara açtığı dava.
  • Yargıtay 10. HD, E.2020/11687, K.2021/4203, 30.03.2021: Trafik-iş kazasında işverenin kusurunun belirlenmesinde araştırılacak hususlar.

Kaynak makale: Sena Demir, Esnaf Kuryelerin Hukuki Statüsü , Ankara Barosu Dergisi, 2026/1.

Kurye veya motosiklet kazasında hem karşı tarafın sigortasına hem işverene karşı haklarınızı birlikte değerlendirmek gerekir; süreler ve deliller ilk haftalarda belirlenir. İstanbul’da bu dosyalarda trafik kazası tazminat avukatı ve iş kazası avukatı olarak hukuki destek veriyoruz.

Av. Mehmet Emin Kurşun, İstanbul’da trafik kazası, kasko ve sigorta uyuşmazlıklarında avukatlık yapan, kendi hukuk bürosunu yürüten bir avukattır. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur. Sigorta başvurularını, Sigorta Tahkim Komisyonu ve tazminat davası süreçlerini yürütür.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır. Kuryenin hangi sigortadan ve kimden ne isteyebileceği, kazanın ve çalışma ilişkisinin somut özelliklerine göre ayrıca değerlendirilir.

Şimdi Ara WhatsApp

Yükleniyor...