Mirasta Denkleştirme Davası Nedir?

Mirasta Denkleştirme Davası Nedir?

Miras sebebiyle denkleştirme davası, miras bırakanın sağlığında mirasçılarından birine yaptığı bazı karşılıksız kazandırmaların miras paylaşımında hesaba katılmasını ve mirasçılar arasındaki payların dengelenmesini sağlamaya yönelik hukuki bir yoldur. Türk Medeni Kanunu'nun 669 ve devamı maddelerinde düzenlenen denkleştirme, özellikle miras bırakanın altsoyuna yaptığı karşılıksız kazandırmalar bakımından önem taşır.

Denkleştirmenin amacı, miras bırakanın hayattayken bir mirasçısına yaptığı belirli nitelikteki kazandırmaların miras paylaşımında dikkate alınarak mirasçılar arasındaki eşitliğin sağlanmasıdır.

Mirasta Denkleştirme Nedir?

Mirasta denkleştirme, miras bırakanın sağlığında mirasçılarından birine yaptığı ve kanun kapsamında denkleştirmeye tabi olan kazandırmaların, mirasın paylaşılması sırasında ilgili mirasçının miras payından düşülmesini ifade eder.

Denkleştirme özellikle miras bırakanın altsoyuna yaptığı karşılıksız kazandırmalar bakımından gündeme gelir. Ancak yapılan her yardım veya ödeme otomatik olarak denkleştirmeye tabi değildir. Kazandırmanın niteliği, amacı ve miras bırakanın iradesi dikkate alınmalıdır. Bu değerlendirmelerin somut olayın özelliklerine göre yapılması gerektiğini belirten Avukat Mehmet Kurşun, miras paylaşımında kazandırmanın hukuki niteliğinin doğru belirlenmesinin önem taşıdığını ifade etmektedir.

Mirasta Denkleştirme Davası Kim Tarafından Açılır?

Denkleştirme talebi, miras paylaşımından etkilenen mirasçılar tarafından ileri sürülebilir. Bir mirasçının aldığı kazandırmanın miras payına mahsup edilmesi gerektiği düşünülüyorsa diğer mirasçılar denkleştirme talebinde bulunabilir.

Denkleştirme uyuşmazlığı, mirasın paylaşımı sırasında ortaya çıkabileceği gibi taraflar arasında anlaşmazlık bulunması hâlinde dava konusu da yapılabilir.

Hangi Kazandırmalar Denkleştirmeye Tabi Olabilir?

Miras bırakanın altsoyuna yaptığı bazı karşılıksız kazandırmalar kanun gereği denkleştirmeye tabi olabilir. Özellikle çeyiz, kuruluş sermayesi, borçtan kurtarma veya benzeri ekonomik destek niteliğindeki kazandırmaların denkleştirme kapsamında olup olmadığı somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir.

Bunun yanında miras bırakanın açık iradesi de önem taşır. Miras bırakan yaptığı kazandırmanın denkleştirmeye tabi olmamasını istemişse, bu iradenin hukuki sonuçları ayrıca değerlendirilmelidir.

Her Mirasçıya Yapılan Yardım Denkleştirilir mi?

Hayır. Miras bırakanın yaşamı boyunca çocuklarından veya diğer mirasçılarından birine yaptığı her ödeme, hediye veya yardım kendiliğinden denkleştirme konusu olmaz.

Kazandırmanın denkleştirmeye tabi olup olmadığı belirlenirken kazandırmanın niteliği, amacı, miras bırakanın iradesi ve Türk Medeni Kanunu'nda öngörülen şartlar birlikte değerlendirilir.

Mirasta Denkleştirme ile Tenkis Arasındaki Fark Nedir?

Denkleştirme ile tenkis birbirinden farklı hukuki kurumlardır. Denkleştirmenin temel amacı, mirasçılar arasındaki paylaşımda kanuni dengeyi sağlamaktır. Tenkis ise miras bırakanın tasarruflarının saklı payları ihlal etmesi durumunda gündeme gelir.

Bu nedenle bir kazandırmanın denkleştirmeye mi yoksa tenkise mi tabi olduğu, yapılan işlemin niteliğine ve miras bırakanın tasarrufunun hukuki durumuna göre belirlenmelidir. Bu konulardaki uyuşmazlıklar genel olarak miras hukuku kapsamında değerlendirilir.

Mirasta Denkleştirme Nasıl Hesaplanır?

Denkleştirme hesabında öncelikle terekenin değeri ve mirasçıların yasal miras payları belirlenir. Daha sonra denkleştirmeye tabi olduğu tespit edilen kazandırmanın ilgili mirasçının miras payı üzerindeki etkisi hesaplanır.

Kazandırmanın değeri, niteliği ve miras bırakanın iradesi hesaplamada önem taşır. Bu nedenle özellikle taşınmaz, şirket payı veya yüksek miktarlı para transferlerinde uzman incelemesi gerekebilir.

Taşınmazın Mirasçıya Devredilmesi Denkleştirmeye Tabi Olur mu?

Miras bırakanın sağlığında bir taşınmazı mirasçılarından birine karşılıksız olarak devretmesi, bazı durumlarda denkleştirme bakımından önem taşıyabilir. Ancak taşınmazın hangi amaçla devredildiği ve miras bırakanın iradesi ayrıca incelenmelidir.

Taşınmazın satış, bağış veya başka bir hukuki işlemle devredilmiş olması da değerlendirmeyi etkileyebilir. Bu nedenle tapu kaydı ve devir işleminin dayanağı incelenmeden kesin bir sonuca varılması doğru değildir. Taşınmazın devrine ilişkin uyuşmazlıklarda gayrimenkul hukuku kapsamında yapılacak incelemeler de önem taşıyabilir.

Mirasta Denkleştirme Davasında İspat Nasıl Yapılır?

Denkleştirme iddiasında bulunan tarafın, ileri sürdüğü kazandırmanın ve bunun hukuki niteliğinin ispatlanması önemlidir. Tapu kayıtları, banka hareketleri, yazılı belgeler, sözleşmeler, vasiyetname ve diğer deliller uyuşmazlığın çözümünde kullanılabilir.

Özellikle miras bırakanın yaptığı işlemin bağış mı, satış mı veya başka bir hukuki işlem mi olduğu konusunda uyuşmazlık bulunuyorsa işlem belgeleri ve tarafların gerçek iradesi önem kazanır.

Mirasta Denkleştirme Davası Hangi Mahkemede Açılır?

Mirasta denkleştirme uyuşmazlıkları miras hukukundan kaynaklanır. Davanın görevli mahkemesi ve yetkili mahkeme, uyuşmazlığın niteliğine ve somut olayın özelliklerine göre belirlenmelidir.

Bu nedenle dava açılmadan önce terekenin kapsamı, mirasçıların talepleri ve denkleştirme konusu yapılan kazandırmanın niteliği birlikte değerlendirilmelidir. Tarafların dava öncesinde uyuşmazlığı anlaşma yoluyla çözme imkânı bulunması hâlinde arabuluculuk seçeneği de somut olayın niteliğine göre değerlendirilebilir. Avukat Mehmet Kurşun tarafından yapılacak hukuki değerlendirmede, uyuşmazlığın niteliğine göre hangi yolun izlenebileceği ayrıca ele alınabilir.

Mirasta Denkleştirme İçin Süre Var mı?

Denkleştirme talepleri bakımından somut uyuşmazlığın niteliğine göre zamanaşımı ve hak düşürücü süre konuları ayrıca değerlendirilmelidir. Denkleştirme talebinin mirasın paylaşılmasıyla bağlantısı nedeniyle, yalnızca genel bir süre belirtilerek her olay için aynı sonuca ulaşılması doğru değildir.

Bu nedenle dava açılmadan önce mirasın açıldığı tarih, paylaşım süreci, yapılan kazandırmanın tarihi ve tarafların bugüne kadar gerçekleştirdiği işlemler incelenmelidir.

Mirasta Denkleştirmede Dikkat Edilmesi Gerekenler

  • Yapılan kazandırmanın gerçekten denkleştirmeye tabi olup olmadığı belirlenmelidir.
  • Miras bırakanın kazandırmayı hangi amaçla yaptığı araştırılmalıdır.
  • Varsa miras bırakanın denkleştirmeye ilişkin açık iradesi dikkate alınmalıdır.
  • Taşınmaz devirlerinde tapu kayıtları ve işlem belgeleri incelenmelidir.
  • Denkleştirme ile tenkis arasındaki fark dikkate alınmalıdır.
  • Mirasçıların yasal miras payları doğru şekilde hesaplanmalıdır.

Mirasta Denkleştirme ve Tenkis Arasındaki Fark

Denkleştirme
Tenkis
Amaç
Mirasçılar arasındaki paylaşım dengesinin sağlanması ve belirli kazandırmaların miras payında hesaba katılmasıdır.
Temel konu
Miras bırakanın mirasçılardan birine yaptığı ve kanunen denkleştirmeye tabi olan kazandırmalar.
Tenkis
Saklı payların ihlal edilmesi hâlinde, saklı payı aşan tasarrufların kanuni sınırlar içinde azaltılmasıdır.

Sık Sorulan Sorular

Mirasta denkleştirme nedir?

Miras bırakanın bazı mirasçılarına yaptığı karşılıksız kazandırmaların miras paylaşımında hesaba katılmasıdır.

Her bağış denkleştirmeye tabi midir?

Hayır. Bağışın niteliği, amacı ve miras bırakanın iradesi dikkate alınarak değerlendirme yapılır.

Mirasta denkleştirme davasını kim açabilir?

Denkleştirmeden etkilenen mirasçılar, şartları varsa denkleştirme talebinde bulunabilir.

Denkleştirme ile tenkis aynı şey midir?

Hayır. Denkleştirme miras paylaşımındaki dengeyle, tenkis ise saklı payların korunmasıyla ilgilidir.

Şimdi Ara WhatsApp

Yükleniyor...