Av. Mehmet Emin Kurşun · Son güncelleme: 30 Ekim 2026
Otobüs, metrobüs, taksi veya servis kazasında yaralanan yolcu, kazada kusuru olmadığı için tazminatı bindiği aracın trafik sigortasından, kazaya karışan diğer aracın sigortasından, aracın işleteninden ve yolcuyu taşıyan firmadan isteyebilir. Belediye otobüsünde belediye veya İETT de sorumlu tutulabilir. Şehirlerarası otobüslerde bunlara ek olarak koltuk sigortası vardır; koltuk sigortasının ödemesi, diğer tazminattan düşülmez. Araç hiçbir şeye çarpmadan ani fren yüzünden düşen yolcu da tazminat alabilir.
Yolcu, tazminatı tek bir yerden değil, kazanın türüne göre birkaç kaynaktan birlikte ister. Kazaya karışan araçların işletenleri yolcuya karşı müteselsil sorumludur (Karayolları Trafik Kanunu m.88). Kusur oranları yalnızca sorumluların kendi aralarındaki paylaşımı belirler.
Kaynak | Ne öder | Ne zaman gündeme gelir |
|---|---|---|
Bindiğiniz aracın trafik sigortası | Tedavi, geçici ve sürekli iş göremezlik, bakıcı gideri; ölümde destekten yoksun kalma. Poliçe limitine kadar. | Her kazada, tek taraflı kazada da |
Kazaya karışan diğer aracın trafik sigortası | Aynı kalemler, kendi poliçe limitine kadar | İki veya daha fazla araçlı kazada |
Aracın işleteni ve bağlı olduğu firma | Sigorta limitini aşan zarar ve manevi tazminat | Her kazada (KTK m.85) |
Taşıyıcı firma | Yolcuyu güvenle taşıma borcuna aykırılıktan doğan zarar | Biletli veya ücretli her yolculukta |
Şoför | Kusuruyla verdiği zarar ve manevi tazminat | Şoförün kusuru varsa |
Koltuk sigortası | Ölümde ve sakatlıkta sabit tutar, tedavi gideri | Şehirlerarası otobüste ve bu sigortası olan diğer araçlarda |
Belediye veya İETT | İşletenle birlikte sorumluluk | Belediye adına ve denetiminde çalışan özel halk otobüsünde |
SGK ve işveren | İş kazası ödenekleri ve işverene karşı tazminat | Personel servisinde ve görev yolculuğunda |
Güvence Hesabı | Bedensel zarar | Aracın trafik sigortası yoksa veya araç bulunamazsa |
Manevi tazminat trafik sigortasından istenemez; işletenden, şoförden ve taşıyıcı firmadan istenir. Tutarın nasıl belirlendiği ve Yargıtay’ın onadığı örnekler trafik kazasında manevi tazminat yazımızda. Trafik kazasına bağlı tedavi giderlerinin büyük kısmını SGK doğrudan karşılar (KTK m.98). Sigortasız araçta izlenecek yol Güvence Hesabı başvurusu yazımızda.
Yolcu aracı kullanmadığı için kazanın oluşumunda kural olarak kusuru yoktur. Yargıtay, somut bir neden gösterilmeden yolcuya müterafik kusur indirimi yapılamayacağını 2026’da bir kez daha belirtti (4. HD, E.2024/9587, K.2026/2114, 25.02.2026).
Kusursuz yolcu, iki araçlı kazada tazminatın tamamını iki aracın işletenlerinden herhangi birinden isteyebilir; sigorta şirketleri de poliçe limitlerine kadar sorumludur (KTK m.88, Türk Borçlar Kanunu m.61). Otobüs şoförünün %10, karşı aracın %90 kusurlu bulunması, otobüsün işletenini ve sigortasını yolcuya karşı %10 ile sınırlı sorumlu yapmaz.
Ancak talebin nasıl kurulduğu sonucu değiştirir. Yargıtay, iki sigorta şirketine ayrı ayrı başvuran bir yolcu için müteselsil sorumluluğa hükmedilmesini talep aşımı sayarak bozdu; her şirket kendi sigortalısının kusuru oranında sorumlu tutulmalıydı (4. HD, E.2024/6757, K.2025/17213, 24.12.2025). Başvuruda ve davada müteselsil sorumluluk açıkça istenmelidir.
Hatır taşıması indirimi, karşılıksız taşımada uygulanır (KTK m.87). Bilet, kart veya taksimetre ücretiyle yapılan yolculukta ve işverenin sağladığı serviste bu indirim gündeme gelmez. Arkadaşının aracında yaralanan yolcunun durumu yaralanmalı trafik kazasında tazminat hakları sayfamızda.
Yolcunun tazminatı yalnızca kendi davranışı zararı artırdıysa azalabilir: şehirlerarası otobüste kemer takmamak veya araç hareket hâlindeyken tehlikeli biçimde ayakta durmak gibi. Kemer indiriminin ölçüsünü maluliyet tazminatı hesaplama yazımızda anlattık.
Evet. Aracın işletilmesi bir kimsenin yaralanmasına yol açarsa işleten ve bağlı olduğu firma sorumludur (KTK m.85/1); aracın bir şeye çarpması gerekmez. Ani fren, sert kalkış, virajda savrulma ya da kapı kapanırken sıkışma da aracın işletilmesi sırasında olur ve trafik sigortası bu zararı karşılar.
İşleten sorumluluktan ancak çok dar bir yolla kurtulur. Kazanın mücbir sebepten, yolcunun veya üçüncü kişinin ağır kusurundan kaynaklandığını ispat etmelidir. Ayrıca kendi kusurunun, şoförün kusurunun ve araçtaki bir bozukluğun kazaya etkisi olmadığını da göstermesi gerekir (KTK m.86/1). Ani frenin nedenine göre sonuç şöyle değişir:
Sigorta şirketleri ve işletmeler, ayakta giden yolcunun tutunmadığını ileri sürerek indirim isteyebilir. Bu iddia araç içi kamera kaydı ve tanıklarla karşılanır. Şoför hakkında ceza davasında beraat kararı verilmesi tazminat hakkını kendiliğinden ortadan kaldırmaz; hukuk hâkimi kusur konusunda ceza kararıyla bağlı değildir (Türk Borçlar Kanunu m.74).
Yolcu inmeden araç hareket ettirilir veya kapı yolcunun üzerine kapanırsa kaza yine aracın işletilmesinden doğar. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, belediye denetiminde çalışan özel halk otobüsünden inerken düşen yolcunun davasında belediyenin de işletenle birlikte sorumlu olabileceğini kabul etti (E.2021/(17)4-486, K.2021/1422, 16.11.2021).
Araç hareket hâlinde değilken durakta, platformda veya merdivende yaşanan düşme, aracın işletilmesine bağlı değilse trafik sigortasının kapsamına girmeyebilir. Bu durumda işletmenin sorumluluğu ayrıca değerlendirilir.
Koltuk sigortası (Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası), yolcuyu, sürücüyü ve yardımcıları yolculuk boyunca, duraklamalar da dahil, kazaya karşı korur. 1 Temmuz 2025’ten beri koltuk başına ölüm ve sakatlık için 252.000 TL, sağlık giderleri için 252.000 TL teminat sağlar; önceki tutar 175.000 TL idi. Esas alınan, kaza tarihindeki poliçede yazılı tutardır.
Durum | Koltuk sigortası ne öder |
|---|---|
Ölüm | Kazadan itibaren iki yıl içinde ölüm olursa teminatın tamamı, hak sahiplerine |
Sürekli sakatlık | Teminatın, Genel Şartlar’daki tabloda yazılı oran kadarı. Örneğin iki gözün kaybı %100, bir gözün tamamen kaybı %25, bir kulağın tamamen sağırlığı %10 |
Tedavi giderleri | Kazadan itibaren iki yıl içinde yapılan, belgelenen giderler. Sabit diş protezi teminatın en fazla %30’u; başka bir sigorta karşılıyorsa önce o öder |
Koltuk sigortası bir meblağ sigortasıdır: yolcunun geliri, yaşı veya gerçek zararı hesaplanmaz, poliçedeki tutar üzerinden ödenir. Sakatlık oranı Genel Şartlar’daki tabloya göre belirlendiği için, trafik sigortasında kullanılan maluliyet oranından farklı çıkabilir.
Diğer tazminattan düşülür mü? Sigortacı, yalnızca ödediği tedavi giderleri tutarınca yolcunun yerine geçer (Genel Şartlar B.6). Ölüm ve sakatlık için yapılan ödeme ise trafik sigortasından ve taşıyıcıdan istenen tazminattan düşülmez. İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi de şehirlerarası otobüsün devrilmesinde yaralanan yolcu için iki tutarı mahsup etmeden ayrı ayrı hesapladı (E.2022/472, K.2025/618, 04.09.2025; ilk derece kararı).
Koltuk sigortası zorunluluğu, Karayolu Taşıma Kanunu kapsamındaki şehirlerarası ve uluslararası yolcu taşımacılığı içindir. Belediye sınırları içindeki şehir içi taşımalar belediyelere bırakılmıştır (Karayolu Taşıma Kanunu m.2). Belediye otobüsü, metrobüs, taksi, dolmuş ve şehir içi servislerde bu sigortanın bulunup bulunmadığı işletmeye göre değişir; poliçe mutlaka sorulmalıdır.
Yolcunun kendi kusuru varsa tazminattan o oranda indirim yapılabilir (B.3). Savaş ve terör, kavgaya katılma, suç işleme, bile bile ağır tehlikeye girme ve aracın çalıntı olduğunu bilerek binme teminat dışıdır (A.4). Fazla yolcu alınmış olsa bile yolcu sigortadan yararlanır; sigortacı ödediğini firmadan geri isteyebilir (A.7).
Metrobüs veya belediye otobüsü kazasında yolcu; aracın işletenine, bağlı olduğu kuruluşa ve aracın trafik sigortasına karşı tazminat ister. İstanbul’da otobüs hatlarının bir kısmını doğrudan İETT, bir kısmını ise belediye adına ve denetiminde çalışan özel halk otobüsü işletmecileri yürütür. Aracın kime ait olduğu ruhsattan ve kaza tespit tutanağından anlaşılır.
Metrobüs kendi yolunda çalışsa da iki metrobüsün çarpışması, ani fren veya kapı sıkışması gibi kazalar yaşanır. İki metrobüsün çarpıştığı kazada yolcu her iki aracın trafik sigortasına başvurabilir.
Özel halk otobüsünde belediye de sorumlu tutulabilir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu bunu dört olguya dayandırdı: toplu taşıma yetkisinin belediyede olması, hizmetin belediye adına yapılması, araçta belediyenin adı ve amblemi bulunması ve belediyenin bu araçları denetlemesi. Bu nedenle belediyenin KTK m.85/1 uyarınca işletenle birlikte sorumlu olabileceğini kabul etti (E.2021/(17)4-486, K.2021/1422, 16.11.2021).
Devlete, belediyeye ve diğer kamu tüzel kişilerine ait araçların sebep olduğu zararlar dahil, Karayolları Trafik Kanunu’ndan doğan sorumluluk davaları adli yargıda görülür (KTK m.110/1). Uyuşmazlık Mahkemesi, bu hükmün özel nitelikte olduğunu ve idarenin eylemlerinden kaynaklanan zararlarda da uygulanacağını 2026’da tekrarladı (E.2026/9, K.2026/46, 16.02.2026). Hangi adli mahkemenin görevli olduğu aşağıdaki başvuru ve dava bölümünde.
Trafik sigortası kişi başı limitin yanında kaza başı bir toplam limitle de öder. 2026 poliçelerinde kişi başı sakatlık ve ölüm teminatı 3.600.000 TL’dir. 10 ve daha fazla koltuklu araçlarda sağlık gideri, sakatlık ve ölüm için kaza başı en az şu tutarlar uygulanır:
Araç | Kaza başı en az teminat (2026) |
|---|---|
10–17 koltuklu minibüs | 8.080.000 TL |
18–30 koltuklu otobüs | 21.008.000 TL |
31 ve daha fazla koltuklu otobüs | 42.015.000 TL |
Çok sayıda yolcunun yaralandığı veya öldüğü kazada kaza başı limit hak sahipleri arasında paylaştırılır. Limitin yetmediği kısım işletenden, taşıyıcı firmadan ve varsa ihtiyari mali sorumluluk poliçesinden istenir. Bu yüzden toplu kazalarda erken başvurmak ve tüm sorumluları birlikte takip etmek önemlidir.
Kazada yaralanan varsa şoför hakkında taksirle yaralama soruşturması açılır; bu süreç tazminat hakkından bağımsızdır. Ceza sürecini trafik kazasında taksirle yaralama yazımızda anlattık. Yolcu, ceza dosyasını beklemeden sigorta şirketine başvurabilir.
Taksi kazasında yolcu, taksinin trafik sigortasından ve taksinin işleteninden tazminat ister. İşleten, ruhsatta adı yazan plaka sahibidir. Taksiyi plaka sahibinin çalıştırdığı bir şoför de kullanabilir; işleten, şoförün kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur (KTK m.85/5).
Taksiye bindiğinizi gösteren kayıtları saklayın: taksimetre fişi, taksi çağırma uygulamasının yolculuk kaydı ve kartla ödeme kaydı. Ticari plakası olmayan bir araçla yapılan korsan taşımada da yolcu, aracın işleteninden ve trafik sigortasından tazminat ister. Aracın sigortası yoksa Güvence Hesabı’na başvurulur.
Taksi bir başkası tarafından çalınıp kullanılırken kaza yaptıysa aracın işleteni kural olarak sorumlu tutulamaz. Bu durumda bedensel zarar için de Güvence Hesabı devreye girer.
Servis kazasında yolcu, servis aracının trafik sigortasından, aracın işleteninden ve servis firmasından tazminat ister. Personel servisinde buna işveren ve SGK eklenir; öğrenci servisinde ise çocuk adına anne ve baba hareket eder.
İşverenin sağladığı servisle işe gidip gelirken olan kaza iş kazasıdır (5510 sayılı Kanun m.13). Çalışan, SGK’dan geçici iş göremezlik ödeneği alır; kalıcı sakatlıkta veya ölümde SGK gelir bağlar. Bunun yanında servis aracının ve kazaya karışan diğer aracın sigortasından tazminat istenir.
Servis, işverenin anlaştığı ayrı bir servis firmasına ait olabilir. Bu durumda servis firması işleten sıfatıyla, işveren de iş kazası sorumluluğuyla tazminattan sorumlu olabilir. SGK’nın ödediği gelirin tazminattan nasıl düşüldüğünü ve iş mahkemesinde ortak davayı kurye ve motosiklet kazası tazminatı yazımızda anlattık.
Öğrenci servisi kazasında tazminat, çocuk adına velisi tarafından; servis aracının işleteninden, servis firmasından ve trafik sigortasından istenir. Küçük öğrencilerin taşındığı servislerde rehber personel bulundurulması zorunludur. Çocuğun inerken veya binerken yaralanmasında bu yükümlülüğe uyulup uyulmadığı önemlidir. Servisi okul organize ettiyse okulun sorumluluğu da veliyle yapılan sözleşmeye göre değerlendirilir.
Çocuk ağır bedensel zarar gördüyse anne ve baba kendi adlarına da manevi tazminat isteyebilir (Türk Borçlar Kanunu m.56/2).
Şehirlerarası otobüs kazasında bileti satan firma taşıyıcıdır ve yolcuyu güvenlik içinde taşımaktan sorumludur (Karayolu Taşıma Kanunu m.6/3). Kazada yaralanan yolcuya karşı firma, kendisine hiçbir kusur yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe sorumludur (Türk Borçlar Kanunu m.112).
Yolculuğu ispat için bilet veya e-bilet, firmanın yolcu listesi, ödeme kaydı ve tanıklar kullanılır. Şoförün dinlenme sürelerine uyulmaması veya aracın bakımsız olması gibi firma kusurları, manevi tazminatın miktarını da etkiler.
Otobüs başka bir araca çarpmadan devrilir veya yoldan çıkarsa kaza tek taraflıdır. Bu durumda yolcu, bindiği otobüsün trafik sigortasından, koltuk sigortasından, firmadan ve işletenden tazminat ister. İşleten, kazaya araçtaki bir bozukluk veya şoförün kusuru etki etmediğini ve kazanın mücbir sebepten çıktığını ispat edemezse yolcuya karşı tam sorumludur.
Otobüs kazasında ölen yolcunun yakınları; destekten yoksun kalma tazminatını, cenaze giderlerini ve manevi tazminatı ayrı kalemler olarak ister. Şehirlerarası otobüste koltuk sigortasının ölüm teminatı bunlara eklenir.
Kalem | Kimden istenir |
|---|---|
Destekten yoksun kalma | Trafik sigortası (kişi başı limit), işleten, taşıyıcı firma |
Cenaze ve defin giderleri | Trafik sigortası, işleten, taşıyıcı firma |
Manevi tazminat | İşleten, şoför, taşıyıcı firma; trafik sigortasından istenemez |
Koltuk sigortası ölüm teminatı | Koltuk sigortacısı; teminatın tamamı hak sahiplerine |
Koltuk sigortasının ölüm teminatı gerçek zarar hesaplanmadan ödenir ve destekten yoksun kalma tazminatından düşülmez. Destekten yoksun kalma tazminatını kimlerin isteyebileceği ve tutarın nasıl hesaplandığı destekten yoksun kalma tazminatı nasıl hesaplanır yazımızda anlatılıyor.
Yakınların davası asliye ticaret mahkemesinde görülür. Yargıtay, yolcu taşımacılığındaki görev uyuşmazlığını 2025’te böyle çözdü: Destekten yoksun kalma zararı yakınların kendi şahıslarında doğar ve ölenin terekesine girmez. Bu nedenle taşıma sözleşmesinden doğan bir tüketici uyuşmazlığı sayılmaz (4. HD, E.2025/5636, K.2025/11567, 08.07.2025).
Yaralanan yolcunun tazminatı aynı kalemlerden oluşur; değişen, her kalemin hangi kaynaktan ödendiğidir:
Örnek: Ankara–İstanbul seferindeki otobüs devrildi; 35 yaşındaki yolcunun kolunda kalıcı hareket kısıtlılığı kaldı. Bilirkişinin sürekli iş göremezlik zararını 1.400.000 TL, geçici iş göremezlik zararını 90.000 TL hesapladığını varsayalım. Koltuk sigortası tablosuna göre sakatlık oranı da %15 kabul edilsin.
Kaynak | Tutar | Açıklama |
|---|---|---|
Otobüsün trafik sigortası | 1.490.000 TL | Kişi başı 3.600.000 TL limitin altında; kaza başı limit yetiyorsa tamamı |
Koltuk sigortası | 37.800 TL | 252.000 TL × %15; trafik sigortası ödemesinden düşülmez |
Taşıyıcı firma ve işleten | Mahkemenin belirleyeceği tutar | Manevi tazminat |
Aynı kazada çok sayıda yolcu yaralandıysa ve kaza başı limit herkese yetmiyorsa, trafik sigortasının ödemediği kısım firmadan ve işletenden istenir. Sürekli iş göremezlik hesabının adım adım nasıl yapıldığını maluliyet yazımızda örneklerle gösterdik.
Yolcunun tazminat dosyası, kazadan sonraki ilk günlerde toplanan kayıtlarla kurulur. Araç içi kamera kayıtları ve tanıklar zamanla kaybolabilir.
Yolcu önce trafik sigortası şirketine yazılı başvurur. Şirket on beş gün içinde ödeme yapmaz veya eksik öderse dava açılabilir ya da Sigorta Tahkim Komisyonu’na gidilebilir (KTK m.97). Tahkimde yalnızca sigorta şirketi taraf olur; firma, işleten, şoför ve belediye tahkimde dava edilemez. Sigorta şirketine karşı süreç sigorta şirketine karşı tazminat davası sayfamızda.
Görevli mahkeme, davayı kimin kime karşı açtığına göre değişir:
Davacı | Davalı | Görevli yer |
|---|---|---|
Yaralanan yolcu | Taşıyıcı firma ile birlikte sigorta şirketi ve diğer sorumlular | Tüketici mahkemesi |
Ölen yolcunun yakınları | Taşıyıcı firma, sigorta şirketi ve diğer sorumlular | Asliye ticaret mahkemesi |
Yaralanan yolcu | Yalnızca trafik sigortası şirketi | Asliye ticaret mahkemesi veya Sigorta Tahkim Komisyonu |
Personel servisinde yaralanan çalışan | İşveren ile birlikte diğer sorumlular | İş mahkemesi |
Herhangi bir yolcu | Belediye, İETT veya başka bir kamu kurumu | Adli yargı; idare mahkemesi değil |
Yargıtay, yaralanan yolcunun taşıyıcıya, trafik sigortacısına ve diğer sorumlulara karşı davasının tüketici mahkemesinde görüleceğine karar verdi. Gerekçe, yolcunun tüketici, taşıma sözleşmesinin de tüketici işlemi olmasıydı (4. HD, E.2025/5636, K.2025/11567, 08.07.2025). Tüketici mahkemesinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak kural olarak dava şartıdır (6502 sayılı Kanun m.73/A).
Dava dilekçesinde sorumluların müteselsil sorumluluğu açıkça istenmelidir; aksi hâlde her sigorta şirketi yalnızca kendi sigortalısının kusuru oranında sorumlu tutulabilir.
Zamanaşımı: Tazminat talebi, zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her hâlde kazadan itibaren on yıl içinde ileri sürülmelidir (KTK m.109/1). Kaza aynı zamanda suç olduğundan ceza zamanaşımı daha uzunsa o uygulanır; bu süre yaralamalı kazalarda kural olarak 8 yıl, ölümlü kazalarda 15 yıldır (Türk Ceza Kanunu m.66). Sürenin başlangıcı ve kesilmesi trafik kazası zamanaşımı yazımızda.
Evet. Ani fren yüzünden düşmek, aracın işletilmesinden doğan bir kazadır ve otobüsün trafik sigortası bu zararı karşılar. Fren başka bir aracın hatalı hareketi yüzünden yapıldıysa o araç da sorumludur.
Metrobüsün işleteni (İETT veya İETT adına çalışan işletmeci) ve aracın trafik sigortası öder; kazaya başka bir araç karıştıysa onun sigortası da sorumludur. Dava idare mahkemesinde değil, adli yargıda açılır.
Taksinin trafik sigortasından, plaka sahibinden ve kusurlu şoförden; karşı araç varsa onun sigortasından da. Ücret ödediğiniz için hatır taşıması indirimi yapılmaz.
Öder. 1 Temmuz 2025’ten beri koltuk başına ölümde 252.000 TL’nin tamamını, sürekli sakatlıkta bu tutarın sakatlık oranına düşen kısmını öder; tedavi giderleri için de ayrıca 252.000 TL teminat vardır. Olayı otuz iş günü içinde sigortacıya bildirmek gerekir.
Hayır. Koltuk sigortasının ölüm ve sakatlık ödemesi bir meblağ sigortası ödemesidir ve trafik sigortasından ya da firmadan istenen tazminattan düşülmez.
Bindiği otobüsün trafik sigortasından, koltuk sigortasından, otobüs firmasından ve aracın işleteninden. Karşı taraf olmaması yolcunun hakkını azaltmaz.
Sigorta şirketi bunu ileri sürebilir, ama indirim için somut bir neden gerekir. Araç içi kamera kaydı ve tanıklar, nasıl düştüğünüzü göstermek için en güçlü delildir.
Servis aracının trafik sigortasından, servis firmasından ve işletenden. Personel servisinde kaza iş kazası sayıldığı için SGK ödenekleri ve işverenin sorumluluğu da gündeme gelir.
Mevzuat
Kararlar
Otobüs, metrobüs, taksi veya servis kazasında kime ve hangi sigortaya başvurulacağı, kazanın nasıl olduğuna ve aracın kime ait olduğuna göre değişir; kamera kayıtları ve yolcu kayıtları ise ilk günlerde kaybolabilir. İstanbul’da toplu taşıma ve servis kazalarında trafik kazası tazminat avukatı olarak hukuki destek veriyoruz.
Av. Mehmet Emin Kurşun, İstanbul’da trafik kazası, kasko ve sigorta uyuşmazlıklarında avukatlık yapan, kendi hukuk bürosunu yürüten bir avukattır. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur. Sigorta başvurularını, Sigorta Tahkim Komisyonu ve tazminat davası süreçlerini yürütür.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır. Yolcunun hangi sigortaya ve kime başvuracağı, kazanın ve taşımanın somut özelliklerine göre ayrıca değerlendirilir.