Kiracının aidat borcunu ödememesi, bazı durumlarda tahliye sebebi olabilir. Ancak her aidat borcu otomatik olarak tahliye sonucu doğurmaz. Aidatın kiracı tarafından ödenmesinin kira sözleşmesi veya hukuki düzenlemeler kapsamında kiracının sorumluluğunda olması ve borcun muaccel hale gelmesine rağmen ödenmemesi halinde, şartları oluştuğunda temerrüt nedeniyle tahliye gündeme gelebilir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 315. maddesi, kiracının kira bedeli veya yan gider ödeme borcunu yerine getirmemesi halinde kiraya verenin yazılı bildirimde bulunarak belirli bir süre vermesine ve bu sürede ödeme yapılmazsa sözleşmeyi feshedeceğini bildirmesine imkân tanır.
Kiracının Aidat Ödememesi Tahliye Sebebi Olur mu?
Kiracının ödemekle yükümlü olduğu aidat veya ortak gider borcunu ödememesi, şartları oluştuğunda temerrüt nedeniyle tahliye sebebi olabilir. Burada öncelikle söz konusu giderin gerçekten kiracıya ait olup olmadığı belirlenmelidir.
Kira sözleşmesinde kiracının ortak gider veya aidat ödemesinden sorumlu olduğu düzenlenmişse, bu yükümlülüğün kapsamı ve ödenmeyen tutarın niteliği incelenir. Yalnızca borcun bulunması değil, tahliye için kanunda öngörülen usule de uyulması gerekir.
Hangi Aidat Borçlarından Kiracı Sorumludur?
Kiracının sorumluluğundaki giderler ile taşınmazın malikine ait giderlerin birbirinden ayrılması gerekir. Kiralananın kullanımıyla bağlantılı olağan işletme giderleri ve sözleşmeyle kiracıya yükletilen uygun ortak giderler kiracının sorumluluğunda olabilir.
Buna karşılık taşınmazın malik sıfatından kaynaklanan bazı giderlerin kiracıya yükletilmesi mümkün olmayabilir. Bu nedenle aidat adı altında talep edilen her kalemin otomatik olarak kiracının borcu olduğu kabul edilmemelidir. Kira ve taşınmaz uyuşmazlıklarının kapsamı bakımından gayrimenkul hukuku kapsamında değerlendirme yapılması gerekebilir.
Aidat Borcu İçin Ev Sahibi Kiracıya İhtarname Göndermeli mi?
Kiracının aidat borcu nedeniyle temerrüde düşürülerek tahliye edilmesinin istenmesi halinde yazılı bildirim önemli bir aşamadır. TBK m. 315 uyarınca konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracıya ödeme yapması için en az 30 günlük süre verilmesi ve bu süre içinde ödeme yapılmaması halinde sözleşmenin feshedileceğinin bildirilmesi gerekir.
İhtarname hazırlanırken ödenmeyen aidatın hangi döneme ait olduğu, borç miktarı ve ödeme yapılması gereken süre açıkça belirtilmelidir. Bildirimin kiracıya usulüne uygun şekilde ulaştırılması da önem taşır.
Aidat Ödenmezse 30 Günlük Süre Nedir?
Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracının kira bedeli veya yan gider borcunu ödememesi halinde TBK m. 315 kapsamında en az 30 günlük ödeme süresi verilmesi gerekir. Süre, yazılı bildirimin kiracıya yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren işlemeye başlar.
Kiracı bu süre içinde kendisinden hukuken talep edilebilecek aidat borcunu öderse, somut olayın özelliklerine göre temerrüt nedeniyle tahliye şartlarının oluşup oluşmadığı ayrıca değerlendirilir.
Aidat Ödenmezse İcra Takibi Başlatılabilir mi?
Kiracının ödemekle yükümlü olduğu aidat veya yan gider borcu için alacak takibi yapılabilir. Kiraya veren, şartlarına göre kira alacağıyla birlikte yan gider alacağını da talep edebilir.
İcra takibinde kiracıya ödeme emri gönderilir. Kiracının itiraz etmesi halinde itirazın niteliğine göre ilgili hukuki yolların kullanılması gerekebilir. Tahliye talebinin hangi usulle ileri sürüleceği, başlatılan takip ve borcun niteliğine göre belirlenir. Bu tür takip ve tahliye işlemlerinde icra ve iflas hukuku kapsamında hukuki değerlendirme yapılması gerekebilir.
Aidat Ödenmediğinde Tahliye Süreci
Kiracı Aidat Borcunu Sonradan Öderse Tahliye Olur mu?
Kiracının aidat borcunu sonradan ödemesi, tahliye sürecinin her durumda otomatik olarak ortadan kalkacağı anlamına gelmez. Tahliye bakımından borcun ne zaman ödendiği, ihtarın içeriği, verilen sürenin geçip geçmediği ve başvurulan hukuki yol önem taşır.
Bu nedenle kiracının ödeme yapıp yapmadığı kadar ödemenin hangi tarihte yapıldığı da önemlidir. Özellikle icra takibi üzerinden tahliye talep edilen durumlarda ödeme ve itiraz sürelerinin ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Aidatın Tamamını Kiracı mı Ödemek Zorunda?
Hayır. Aidat içerisinde farklı nitelikte giderler bulunabilir. Kiracının kullanımından kaynaklanan veya kira sözleşmesiyle kendisine yüklenen giderler ile taşınmazın malikine ait giderlerin ayrılması gerekir.
Örneğin büyük çaplı yapısal onarım veya taşınmazın malik sıfatından kaynaklanan bazı giderlerin kiracıya ait olup olmadığı ayrıca değerlendirilmelidir. Bu nedenle yönetim tarafından çıkarılan aidat borcunun hangi kalemlerden oluştuğu incelenmelidir.
Kiracı Aidatı Ev Sahibine mi Yönetime mi Öder?
Aidatın kime ödeneceği apartman veya site yönetiminin uygulamasına ve kira sözleşmesindeki düzenlemelere göre değişebilir. Kiracının aidatı doğrudan site veya apartman yönetimine ödemesi kararlaştırılmış olabilir.
Önemli olan kiracının ödemekle yükümlü olduğu gideri süresinde ve usulüne uygun şekilde ödemesidir. Ödeme belgelerinin saklanması, ileride çıkabilecek uyuşmazlıklarda önem taşır.
Kiracı Aidatı Ödemediğinde Ev Sahibi Sorumlu Olur mu?
Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamında apartman veya site ortak giderleri bakımından kat malikinin de yönetime karşı sorumluluğu bulunabilir. Kiracının kendi sorumluluğundaki aidatı ödememesi, yönetimin kat malikinden alacak talep etmesine engel olmayabilir.
Bu nedenle ev sahibi, kiracının aidat borcunu ödememesi nedeniyle yönetimle karşı karşıya kalabilir. Ev sahibinin kiracıya karşı ayrıca rücu veya alacak hakkı doğup doğmadığı ise kira sözleşmesi ve yapılan ödemelerin niteliğine göre değerlendirilir.
Aidat Nedeniyle Tahliye Davasında Arabuluculuk Zorunlu mu?
Aidat borcunun kira ilişkisinden kaynaklanması ve kiraya veren ile kiracı arasındaki uyuşmazlığın tahliye talebine dönüşmesi halinde dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanıp uygulanmadığı değerlendirilmelidir.
1 Eylül 2023 tarihinden itibaren kira ilişkisinden kaynaklanan birçok uyuşmazlıkta dava şartı arabuluculuk uygulanmaktadır. Somut olayda başvurulacak hukuki yolun niteliğine göre arabuluculuk şartı ayrıca kontrol edilmelidir. Kira uyuşmazlıklarında arabuluculuk sürecinin gerekip gerekmediği ve nasıl yürütüleceği somut olayın özelliklerine göre değerlendirilmelidir.
Aidat Borcu Nedeniyle Tahliye Davası Nerede Açılır?
Kira ilişkisinden kaynaklanan tahliye davaları kural olarak Sulh Hukuk Mahkemesinin görev alanındadır. Ancak aidat borcunun tahsili için başlatılan icra takibine bağlı olarak farklı bir usul gündeme gelebilir.
Bu nedenle yalnızca "aidat ödenmedi" bilgisiyle dava yolunun belirlenmesi doğru değildir. Aidatın niteliği, kira sözleşmesi, borcun miktarı ve izlenecek takip yöntemi birlikte değerlendirilmelidir.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Her aidat kalemi otomatik olarak kiracının borcu değildir.
- Kiracının sorumlu olduğu aidat veya yan gider belirlenmelidir.
- TBK m. 315 kapsamında yazılı bildirim ve kanuni ödeme süresine uyulmalıdır.
- Konut ve çatılı işyeri kiralarında ödeme için en az 30 günlük süre verilmelidir.
- İhtarname ve ödeme belgeleri saklanmalıdır.
- Aidat borcu ile malik tarafından ödenmesi gereken giderler birbirinden ayrılmalıdır.
- İcra takibi veya dava yoluna başvurulmadan önce somut olayın özellikleri değerlendirilmelidir.
Kiracının aidat borcu nedeniyle tahliye sürecinde, öncelikle borcun hangi giderlerden oluştuğunun ve bu giderlerin kiracıya ait olup olmadığının belirlenmesi gerekir. Avukat Mehmet Kurşun tarafından yapılacak hukuki değerlendirmede kira sözleşmesi, ödeme kayıtları, aidat dökümleri ve tahliye sürecine ilişkin belgeler birlikte incelenebilir.
Sık Sorulan Sorular
Kiracı aidat ödemezse ev sahibi tahliye edebilir mi?
Kiracının ödemekle yükümlü olduğu aidat veya yan gider borcu ödenmez ve TBK m. 315'teki şartlar oluşursa temerrüt nedeniyle tahliye gündeme gelebilir.
Aidat ödenmezse kaç gün içinde tahliye edilir?
Konut ve çatılı işyeri kiralarında TBK m. 315 kapsamında kiracıya en az 30 günlük ödeme süresi verilmesi gerekir. Tahliye ise ayrıca yürütülecek hukuki süreç sonucunda gerçekleşir.
Kiracı hangi aidatları ödemek zorunda?
Kiracının kullanımından kaynaklanan ve kira sözleşmesi veya kanun kapsamında kiracıya yüklenen giderler kiracının sorumluluğunda olabilir. Her gider kalemi ayrıca değerlendirilmelidir.
Kiracı aidatı sonradan öderse tahliye engellenir mi?
Ödemenin ne zaman yapıldığı ve tahliye için hangi hukuki yolun kullanıldığı önemlidir. Sonradan ödeme her durumda tahliye sürecini otomatik olarak ortadan kaldırmaz.
Kira ve aidat uyuşmazlıklarında uygulanacak tahliye veya alacak yolunun belirlenmesi, borcun niteliği ve kira sözleşmesindeki düzenlemelere göre değişebilir. Avukat Mehmet Kurşun, somut olayın belgeleri üzerinden hangi hukuki sürecin izlenebileceğinin değerlendirilmesine yönelik hukuki destek sunmaktadır.

