Kripto para dolandırıcılığı; kişilerin sahte yatırım platformları, gerçek dışı kazanç vaatleri, sahte kripto projeleri, sosyal medya hesapları, mesajlaşma uygulamaları veya başka dijital yöntemlerle kandırılarak para ya da kripto varlıklarının alınması şeklinde ortaya çıkabilir. Olayın nasıl gerçekleştirildiğine göre Türk Ceza Kanunu'nda düzenlenen dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılık hükümleri gündeme gelir.
Avukat Mehmet Kurşun, izlenecek hukuki yolun somut olayın özelliklerine uygun kurulabilmesi için usulü, delilleri ve süreleri birlikte değerlendirir.
Kripto varlıkların kullanılması, tek başına ayrı bir dolandırıcılık suçu oluşturmaz. Ceza hukuku bakımından önemli olan, mağdurun hileli davranışlarla aldatılıp aldatılmadığı, failin haksız bir menfaat sağlayıp sağlamadığı ve suçta bilişim sistemleri, banka veya kripto varlık hizmet sağlayıcılarının nasıl kullanıldığıdır.
Kripto Para Dolandırıcılığı Hangi Suçu Oluşturur?
Türk Ceza Kanunu'nun 157. maddesinde basit dolandırıcılık suçu düzenlenmiştir. Hileli davranışlarla bir kişinin aldatılması, mağdurun veya başka bir kişinin zararına haksız yarar sağlanması halinde bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezası öngörülmektedir.
Kripto para dolandırıcılığı bakımından ise özellikle bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması önem taşır. TCK'nın 158/1-f maddesinde dolandırıcılığın bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle gerçekleştirilmesi nitelikli dolandırıcılık olarak düzenlenmiştir. Bu bent kapsamında hapis cezasının alt sınırı dört yıl olup adli para cezası suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz. Kripto para dolandırıcılığı bakımından ayrıca dolandırıcılık suçu ve şikâyet süreci de olayın niteliğine göre değerlendirilmelidir.
Kripto Para Dolandırıcılığında Hile Nasıl Değerlendirilir?
Her başarısız kripto para yatırımı dolandırıcılık anlamına gelmez. Kripto varlıkların değer kaybetmesi, yatırım yapılan projenin beklenen sonucu vermemmesi veya piyasa koşullarının değişmesi tek başına ceza sorumluluğu doğurmaz.
Dolandırıcılık açısından esas olarak yatırım yapılmadan önce veya işlem sırasında mağduru yanıltmaya yönelik hileli davranışların bulunup bulunmadığı araştırılır. Örneğin gerçekte mevcut olmayan bir yatırım platformunun varmış gibi tanıtılması, sahte kâr tabloları gösterilmesi, gerçek olmayan lisans veya şirket bilgilerinin kullanılması ya da yatırım sonrasında para çekilmesinin kasıtlı olarak engellenmesi olayın ceza hukuku bakımından değerlendirilmesini gerektirebilir.
Sahte Kripto Para Borsası Nedeniyle Dolandırıcılık
Sahte kripto para borsaları veya yatırım platformları üzerinden gerçekleştirilen dolandırıcılıklarda fail, mağdura güven vermek amacıyla internet sitesi, mobil uygulama, sosyal medya hesabı ve sahte müşteri temsilcileri kullanabilir. Mağdurdan banka havalesi veya kripto varlık transferi istenebilir. Bu tür olaylarda sahte site dolandırıcılığı bakımından kullanılan dijital platformun niteliği de ayrıca incelenebilir.
Bu tür olaylarda internet sitesi kayıtları, alan adı bilgileri, IP kayıtları, kullanılan telefon numaraları, banka hesapları ve kripto cüzdan hareketleri soruşturmanın önemli unsurlarıdır. Platformun gerçek bir şirket olup olmadığı ve gerekli mevzuat kapsamında faaliyet gösterip göstermediği de araştırılabilir.
Telegram ve WhatsApp Üzerinden Kripto Para Dolandırıcılığı
Kripto para dolandırıcılıklarında Telegram, WhatsApp, Instagram ve benzeri iletişim araçları sıklıkla kullanılabilir. Fail kendisini yatırım danışmanı, finans uzmanı, şirket çalışanı veya kripto para uzmanı olarak tanıtarak mağduru belirli bir hesaba veya cüzdana para göndermeye yönlendirebilir.
Mesajlaşmaların silinmemesi ve mevcut ekran görüntülerinin yanında mümkün olduğunca hesap adı, kullanıcı adı, telefon numarası, profil bağlantısı, tarih ve saat bilgilerinin korunması önemlidir. Sadece ekran görüntüsüne dayanmak yerine, soruşturma makamlarından ilgili dijital verilerin ve hesap hareketlerinin araştırılması talep edilebilir.
Kripto Para Dolandırıcılığında Suç Duyurusu Nasıl Yapılır?
Kripto para dolandırıcılığına maruz kalan kişi, Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluk makamlarına suç duyurusunda bulunabilir. Şikâyet yazılı olarak yapılabileceği gibi tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak da yapılabilir.
Suç duyurusunda olayın ne zaman başladığı, kimlerle iletişim kurulduğu, hangi platformun veya internet sitesinin kullanıldığı, ne kadar para veya kripto varlık gönderildiği ve transferlerin hangi hesap veya cüzdanlara yapıldığı açık şekilde anlatılmalıdır. Şikâyet dilekçesine mevcut delillerin mümkün olduğunca eklenmesi soruşturmanın sağlıklı yürütülmesi açısından önemlidir.
Kripto Para Dolandırıcılığında Hangi Deliller Kullanılır?
Kripto para dolandırıcılığı dosyalarında hem klasik hem de dijital deliller önem taşır. Özellikle para ve kripto varlık transferlerinin izlenebilmesi için işlem kayıtlarının eksiksiz şekilde sunulması gerekir.
Delillerin hukuka uygun şekilde elde edilmesi ve mümkün olduğunca orijinal haliyle korunması önemlidir. Özellikle blockchain işlemlerinde cüzdan adresi, işlem hash'i, tarih, saat ve transfer miktarı gibi bilgilerin birlikte muhafaza edilmesi soruşturmanın takibi açısından faydalı olabilir.
Kripto Cüzdanının Kime Ait Olduğu Nasıl Araştırılır?
Blockchain üzerindeki işlem kayıtları, kripto varlıkların hangi cüzdandan hangi cüzdana transfer edildiğini gösterebilir. Ancak yalnızca bir cüzdan adresinin bilinmesi, bu adresin doğrudan belirli bir kişiye ait olduğunu her zaman göstermeyebilir.
Bu nedenle ceza soruşturmasında blockchain hareketlerinin banka kayıtları, kripto varlık hizmet sağlayıcılarının müşteri bilgileri, iletişim kayıtları ve diğer teknik verilerle birlikte incelenmesi önemlidir. Gerekli görülmesi halinde uzman veya bilirkişi incelemesi de yapılabilir.
Kripto Para Dolandırıcılığında Paranın Geri Alınması Mümkün Müdür?
Dolandırıcılık nedeniyle gönderilen para veya kripto varlığın geri alınması her olayda aynı şekilde gerçekleşmez. Varlıkların hangi hesaplara veya cüzdanlara aktarıldığı, henüz başka adreslere gönderilip gönderilmediği, kripto varlık hizmet sağlayıcısında tutulup tutulmadığı ve failin tespit edilip edilmediği önem taşır.
Soruşturma sırasında ilgili banka hesaplarının ve kripto varlık hareketlerinin araştırılması, gerekli şartların bulunması halinde malvarlığına yönelik koruma tedbirlerinin değerlendirilmesi ve varlıkların izinin sürülmesi gündeme gelebilir. Ancak suç duyurusunda bulunulması, paranın otomatik olarak geri alınacağı anlamına gelmez.
Kripto Para Borsasının Sorumluluğu Var Mıdır?
Kripto para dolandırıcılığında kullanılan platformun veya kripto varlık hizmet sağlayıcısının sorumluluğu, somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilir. Platformun dolandırıcılık eylemine dahil olup olmadığı, mevzuattan kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği ve işlemlerin hangi şartlarda gerçekleştirildiği önem taşıyabilir.
Türkiye'de kripto varlık hizmet sağlayıcıları 2024 yılında yapılan yasal düzenlemelerle Sermaye Piyasası Kurulu'nun düzenleme ve denetim alanına alınmış, 2025 yılında da bu kuruluşların kuruluş ve faaliyet esaslarına ilişkin ikincil düzenlemeler yürürlüğe girmiştir. Bu nedenle olay tarihinde geçerli mevzuatın ve ilgili platformun hukuki statüsünün ayrıca incelenmesi gerekir.
İzinsiz Kripto Para Platformları ve Dolandırıcılık
Türkiye'de faaliyet gösteren kripto varlık hizmet sağlayıcıları bakımından Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yayımlanan güncel listeler önem taşır. Ancak SPK'nın “Faaliyette Bulunanlar Listesi”nde yer almak, listede bulunan kuruluşun ilgili mevzuat uyarınca yetkilendirildiği anlamına gelmemektedir. Bu nedenle bir platformun yalnızca liste üzerinde bulunmasına dayanarak güvenilir olduğu sonucuna varılmamalıdır.
İzinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı faaliyetleri bakımından Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında ayrıca hukuki ve idari sonuçlar doğabilir. Dolandırıcılık eyleminin bulunması halinde ise ceza soruşturması bakımından TCK hükümleri ayrıca uygulanabilir.
Kripto Para Dolandırıcılığında Ceza Davası Süreci
Suç duyurusu sonrasında Cumhuriyet savcılığı tarafından soruşturma yürütülür. Savcılık, olayın suç oluşturup oluşturmadığını ve yeterli şüphe bulunup bulunmadığını belirlemek amacıyla delilleri toplar. Banka hesaplarının incelenmesi, kripto borsa kayıtlarının istenmesi, iletişim ve dijital verilerin araştırılması ve gerektiğinde bilirkişi incelemesi yapılması söz konusu olabilir. Dijital verilerin toplanması ve incelenmesi bakımından siber suçlar avukatı tarafından hukuki sürecin değerlendirilmesi de gündeme gelebilir.
Yeterli şüphe oluşturacak deliller elde edilmesi halinde iddianame düzenlenerek kamu davası açılabilir. Delillerin suçun unsurlarını oluşturacak düzeyde olmadığı sonucuna varılması halinde ise kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilebilir. Böyle bir karara karşı kanunda öngörülen usul ve süre içerisinde itiraz edilmesi mümkündür.
Kripto Para Dolandırıcılığında Görevli Mahkeme
Basit dolandırıcılık ile bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle nitelikli dolandırıcılık arasında görevli mahkeme bakımından fark bulunmaktadır. TCK 158/1-f kapsamında bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle nitelikli dolandırıcılık suçunda öngörülen ceza nedeniyle yargılama kural olarak Ağır Ceza Mahkemesinin görev alanına girer.
Ancak kripto para dolandırıcılığı olarak adlandırılan her olayın aynı suç tipine girdiği söylenemez. Suçun nasıl işlendiği, hangi araçların kullanıldığı ve iddianamede hangi suçun isnat edildiği görevli mahkemenin belirlenmesinde önem taşır.
2026 Yılında Kripto Para Hesaplarının Kullanılmasıyla İlgili Yeni Düzenleme
31 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe giren düzenlemeyle TCK'nın 158. maddesine yeni bir fıkra eklenmiştir. Buna göre dolandırıcılık suçuna iştirakin yalnızca kişinin kendisine veya başkasına ait banka, ödeme aracı ya da kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdindeki hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgi veya araçların başkasına verilmesiyle sınırlı olması halinde cezanın yarı oranında indirilmesi öngörülmüştür.
Bu düzenleme özellikle banka hesabını veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı hesabını başkasının kullanımına sunan kişilerin hukuki durumunun değerlendirilmesinde önem taşıyabilir. Ancak ceza indiriminin uygulanabilmesi için kanunda belirtilen şartların somut olayda gerçekleşmesi gerekir.
Kripto Para Dolandırıcılığında Tazminat ve Alacağın Geri Alınması
Ceza soruşturması veya ceza davası, mağdurun uğradığı maddi zararın otomatik olarak karşılanacağı anlamına gelmez. Mağdurun zararının giderilmesi için somut olayın özelliklerine göre hukuk davası, alacak veya tazminat talepleri de gündeme gelebilir.
Ceza dosyasında tespit edilen banka hareketleri, kripto varlık transferleri, yazışmalar ve diğer deliller maddi zararın ortaya konulmasında önem taşıyabilir. Hangi hukuki yolun izleneceği ise zararın niteliğine, failin ve diğer sorumluların durumuna ve mevcut delillere göre belirlenmelidir.
Kripto Para Dolandırıcılığında Mağdurun Dikkat Etmesi Gerekenler
- Dolandırıcıyla yapılan yazışmaları silmemek,
- Banka dekontlarını ve hesap hareketlerini saklamak,
- Kripto transferlerinin işlem hash'lerini ve cüzdan adreslerini kaydetmek,
- Kullanılan internet sitesi ve sosyal medya hesaplarının bilgilerini korumak,
- Para gönderilen banka hesaplarını ve kripto cüzdanlarını dilekçede belirtmek,
- Dolandırıcılık sonrasında yeni bir ödeme yaparak zararı telafi etmeye çalışmamak,
- Delillerin kaybolmasını beklemeden suç duyurusunda bulunmak,
- Gerekli görülmesi halinde ceza soruşturmasının yanında maddi zararın giderilmesine yönelik hukuki yolları değerlendirmek.
Sıkça Sorulan Sorular
Kripto para dolandırıcılığında nereye şikâyet edilir?
Suç duyurusu Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılabilir. Şikâyet dilekçesinde kripto transferleri, banka hareketleri, cüzdan adresleri, yazışmalar ve diğer mevcut deliller mümkün olduğunca ayrıntılı şekilde belirtilmelidir.
Kripto para dolandırıcılığı bilişim suçu mudur?
Olayın özelliklerine göre TCK 158/1-f kapsamında bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle nitelikli dolandırıcılık gündeme gelebilir. Ancak yalnızca kripto para kullanılmış olması otomatik olarak bu suçun oluştuğu anlamına gelmez.
Kripto para dolandırıcılığında para geri alınabilir mi?
Varlıkların geri alınabilmesi; paranın veya kripto varlığın hangi hesap ve cüzdanlara gönderildiğine, transferlerin izlenebilirliğine, varlıkların halen ulaşılabilir olup olmadığına ve soruşturma kapsamında alınabilecek tedbirlere bağlıdır. Bu nedenle her dosyada aynı sonucun alınması mümkün değildir.
Kripto para dolandırıcılığında borsa hesabı incelenebilir mi?
Ceza soruşturması kapsamında gerekli şartların bulunması halinde ilgili kripto varlık hizmet sağlayıcılarından hesap ve işlem kayıtlarının istenmesi mümkündür. Bu kayıtlar, para veya kripto varlıkların hangi hesaplara aktarıldığının belirlenmesinde önemli olabilir.
Kripto para dolandırıcılığında sadece ekran görüntüsü yeterli midir?
Ekran görüntüleri önemli bir başlangıç delili olabilir; ancak özellikle dijital dolandırıcılık dosyalarında banka kayıtları, kripto transfer bilgileri, cüzdan adresleri, işlem hash'leri, platform kayıtları ve diğer teknik verilerin birlikte değerlendirilmesi daha sağlıklı sonuç verir.
Kripto para yatırımı zarar ettirdiyse dolandırıcılık davası açılabilir mi?
Yalnızca yatırımın zarar etmiş olması dolandırıcılık suçunun oluştuğunu göstermez. Dolandırıcılık bakımından mağdurun hileli davranışlarla aldatılması ve failin bu hile sonucunda haksız menfaat elde etmesi gibi suçun yasal unsurlarının bulunması gerekir.

