Müteahhidin sözleşmede kararlaştırılan tarihte konutu veya inşaatı teslim etmemesi halinde, iş sahibinin çeşitli hukuki hakları gündeme gelebilir. Gecikmenin niteliğine ve sözleşmenin hükümlerine göre teslimin tamamlanması, gecikme nedeniyle tazminat talep edilmesi, sözleşmeden dönülmesi veya sözleşmenin feshedilmesi gibi hukuki yollar değerlendirilebilir.
Hangi hakkın kullanılabileceği; sözleşmede belirlenen teslim tarihi, gecikmenin süresi, müteahhidin temerrüde düşüp düşmediği, gecikmenin haklı bir nedene dayanıp dayanmadığı ve inşaatın mevcut durumu birlikte değerlendirilerek belirlenir. Bu değerlendirme sırasında Avukat Mehmet Kurşun tarafından sözleşmenin ve somut olayın hukuki boyutunun incelenmesi, uygulanabilecek hakların belirlenmesine yardımcı olabilir.
Müteahhit Teslimi Geciktirirse Ne Olur?
Müteahhidin teslim borcunu kararlaştırılan zamanda yerine getirmemesi, şartları oluştuğunda borçlunun temerrüdüne yol açabilir. Bu durumda iş sahibi, kanunun ve sözleşmenin kendisine tanıdığı hakları kullanabilir.
Özellikle teslim tarihi açıkça belirlenmişse, sözleşmenin hükümleri gecikmenin sonuçlarının belirlenmesinde önem taşır. Sözleşmede gecikme cezası veya teslim gecikmesine ilişkin özel bir düzenleme bulunuyorsa bu hükümlerin ayrıca incelenmesi gerekir.
Gecikme Tazminatı Talep Edilebilir mi?
Müteahhidin teslimde gecikmesi nedeniyle iş sahibinin zarara uğraması halinde, şartları oluşmuşsa gecikmeden kaynaklanan zararların tazmini talep edilebilir. Bu kapsamda kira giderleri gibi gecikme nedeniyle ortaya çıkan ve hukuken talep edilebilir nitelikteki zararlar somut olayın özelliklerine göre değerlendirilebilir.
Ancak her gecikme otomatik olarak aynı miktarda tazminat hakkı doğurmaz. Gecikmenin müteahhide yüklenebilir olması, zararın gerçekleşmesi ve zarar ile gecikme arasında uygun illiyet bağının bulunması önemlidir. Gecikmeden kaynaklanan zararların kapsamı bakımından tazminat hukuku kapsamında yapılacak değerlendirme de önem taşıyabilir.
Kira Bedeli Müteahhitten İstenebilir mi?
Teslim edilmesi gereken konutun zamanında teslim edilmemesi nedeniyle iş sahibi başka bir yerde kirada kalmak zorunda kalmışsa, şartları oluştuğunda bu kira giderlerinin gecikme zararının bir unsuru olarak talep edilmesi gündeme gelebilir.
Talep edilecek miktarın belirlenmesinde gerçek kira giderleri, teslim edilmesi gereken tarih, fiili teslim tarihi ve gecikmenin müteahhitten kaynaklanıp kaynaklanmadığı gibi hususlar dikkate alınır.
Sözleşmede Gecikme Cezası Varsa Ne Olur?
Sözleşmede müteahhidin geç teslim etmesi halinde belirli bir cezai şart ödeneceği kararlaştırılmış olabilir. Böyle bir hüküm bulunması halinde öncelikle sözleşmedeki düzenlemenin kapsamı ve uygulanma şartları incelenmelidir.
Cezai şart ile gerçek zarar arasındaki ilişki, sözleşmenin niteliği ve uygulanacak kanun hükümlerine göre ayrıca değerlendirilir. Bu nedenle sözleşmede yer alan gecikme cezasının doğrudan uygulanacağı varsayılmamalıdır.
Müteahhitten Evin Teslimi Talep Edilebilir mi?
İş sahibi, sözleşmenin devam etmesini ve müteahhidin üstlendiği işi tamamlayarak teslim etmesini talep edebilir. Teslim borcunun halen ifa edilmesinin mümkün olduğu durumlarda aynen ifa talebi gündeme gelebilir.
Ancak gecikmenin niteliği, müteahhidin temerrüt durumu ve sözleşmenin diğer hükümleri dikkate alınarak hangi seçimlik hakkın kullanılacağı belirlenmelidir.
Müteahhit Teslimi Geciktirirse Sözleşmeden Dönülebilir mi?
Gecikmenin kanunen sözleşmeden dönme hakkını doğuracak seviyeye ulaşması halinde iş sahibi, şartları oluşmuşsa sözleşmeden dönme hakkını kullanabilir. Bunun yanında sözleşmenin niteliğine göre fesih hükümleri de gündeme gelebilir.
Özellikle kat karşılığı inşaat sözleşmelerinde sözleşmeden dönme veya fesih değerlendirilirken inşaatın tamamlanma oranı büyük önem taşır. İnşaatın hangi seviyeye ulaştığı, tarafların edimlerinin ne ölçüde yerine getirildiği ve tapuda yapılan devirler hukuki sonucu etkileyebilir.
Kat Karşılığı İnşaatta Teslim Gecikirse Ne Yapılabilir?
Kat karşılığı inşaat sözleşmesinde müteahhidin bağımsız bölümleri sözleşmede kararlaştırılan sürede teslim etmemesi halinde arsa sahibi, sözleşmenin hükümlerine ve somut olayın özelliklerine göre teslimin sağlanmasını, gecikme nedeniyle doğan zararların giderilmesini veya sözleşmenin sona erdirilmesine ilişkin haklarını kullanabilir.
Bu tür uyuşmazlıklarda inşaatın mevcut seviyesi, arsa sahibine devredilen veya devredilecek paylar, teslim tarihi, yapı ruhsatı, iskan durumu ve müteahhidin kusuru birlikte incelenir.
Müteahhit Gecikmede Haklı Bir Nedene Dayanıyorsa Ne Olur?
Her teslim gecikmesinden müteahhidin sorumlu olduğu söylenemez. Müteahhidin kontrolü dışında meydana gelen ve sözleşme veya kanun bakımından gecikmeyi haklı kılan bir durum bulunuyorsa, temerrüt ve tazminat sorumluluğu farklı değerlendirilebilir.
Bu nedenle gecikmenin nedeninin belirlenmesi önemlidir. Resmî makamların işlemleri, olağanüstü durumlar veya tarafların kendi yükümlülüklerini yerine getirmemesi gibi hususlar somut olayın şartlarına göre değerlendirilmelidir.
Teslim Gecikmesinde İhtarname Gerekir mi?
İhtarname gerekip gerekmediği, öncelikle sözleşmedeki teslim tarihine ve tarafların kararlaştırdığı hükümlere göre belirlenir. Teslim tarihi kesin olarak belirlenmişse temerrüt bakımından ayrıca ihtar gerekmeyebilecek durumlar bulunabilir. Buna karşılık bazı durumlarda ihtar gönderilmesi hukuki durumun açıkça ortaya konulması açısından önemlidir.
İhtarname ile teslimin gerçekleştirilmesi, gecikmenin giderilmesi ve varsa sözleşmeden doğan hakların kullanılacağı bildirilebilir. İhtarın içeriğinin somut sözleşmeye uygun hazırlanması ileride açılabilecek davalar bakımından da önem taşır.
Müteahhit Teslimi Geciktirirse Dava Açılabilir mi?
Müteahhidin sözleşmeye aykırı davranışı devam ediyorsa ve taraflar arasında anlaşma sağlanamıyorsa, iş sahibi hukuki yollara başvurabilir. Davada teslimin sağlanması, gecikme nedeniyle oluşan zararların tazmini, cezai şart veya şartları oluşmuşsa sözleşmenin sona erdirilmesine ilişkin talepler ileri sürülebilir.
Dava açılmadan önce sözleşme, ödeme belgeleri, teslim tarihi, yazışmalar, ihtarnameler ve inşaatın mevcut durumunu gösteren belgelerin hazırlanması gerekir. Uyuşmazlığın dava aşamasına taşınmasından önce taraflar arasındaki uyuşmazlığın niteliğine göre arabuluculuk yolunun uygulanıp uygulanmayacağı da değerlendirilmelidir.
Müteahhit Teslim Gecikmesinde Hangi Belgeler Gereklidir?
- İnşaat veya satış sözleşmesi,
- Sözleşmede belirlenen teslim tarihini gösteren belgeler,
- Ödeme dekontları ve faturalar,
- Müteahhit ile yapılan yazışmalar,
- Gönderilmiş ihtarnameler,
- İnşaatın mevcut durumunu gösteren fotoğraf ve tespitler,
- Kira giderlerini gösteren belgeler,
- Varsa sözleşmedeki gecikme cezasına ilişkin hükümler.
Görevli Mahkeme Hangisidir?
Müteahhit ile yapılan sözleşmenin türü, tarafların sıfatı ve talebin niteliği görevli mahkemenin belirlenmesinde önemlidir. Kat karşılığı veya arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlıklar genel olarak Asliye Hukuk Mahkemesinde görülür.
Ancak uyuşmazlığın tüketici işlemi veya ticari dava niteliğinde olması gibi farklı durumlarda görevli mahkeme değişebilir. Bu nedenle dava açılmadan önce somut hukuki ilişkinin niteliğinin belirlenmesi gerekir.
Teslim Gecikmesinde Kullanılabilecek Haklar
Teslim Gecikmesinde Dikkat Edilmesi Gerekenler
Müteahhidin teslimi geciktirdiği fark edildiğinde öncelikle sözleşmedeki teslim tarihinin ve gecikmeye ilişkin özel hükümlerin incelenmesi gerekir. Ardından gecikmenin hangi tarihte başladığı ve bugüne kadar ne kadar sürdüğü belgelenmelidir.
Özellikle kira giderleri, gecikme cezası ve diğer zararların talep edilmesi düşünülüyorsa bunlara ilişkin belgelerin saklanması önemlidir. Sözleşmeden dönme veya fesih düşünülüyorsa, inşaatın mevcut seviyesi ve tapu devirleri de dikkate alınarak hukuki durum belirlenmelidir. İnşaat sözleşmesinin sona erdirilmesine ilişkin özel durumlarda gayrimenkul hukuku kapsamında değerlendirme yapılması gerekebilir.
Somut olayda hangi hakkın kullanılacağı belirlenirken sözleşmenin türü, teslim tarihi, gecikmenin nedeni ve tarafların karşılıklı edimleri birlikte değerlendirilmelidir. Bu tür uyuşmazlıklarda Avukat Mehmet Kurşun tarafından yapılacak hukuki inceleme, talep edilebilecek hakların ve izlenebilecek hukuki yolun belirlenmesine yardımcı olabilir.
Sık Sorulan Sorular
Müteahhit evi geç teslim ederse kira istenebilir mi?
Şartları oluşmuşsa teslim gecikmesi nedeniyle yapılan kira giderlerinin zarar olarak talep edilmesi mümkün olabilir.
Müteahhit teslimi geciktirirse sözleşme feshedilebilir mi?
Gecikmenin niteliğine ve sözleşmenin hükümlerine göre kanuni şartlar oluştuğunda sözleşmenin sona erdirilmesi gündeme gelebilir.
Sözleşmede gecikme cezası varsa ayrıca zarar istenebilir mi?
Bu husus sözleşmedeki cezai şartın niteliğine ve uygulanacak hukuki hükümlere göre değerlendirilir.
Teslim gecikmesinde ihtarname çekmek gerekir mi?
İhtar gerekip gerekmediği sözleşmeye ve temerrüt hükümlerine göre değişir. Bazı durumlarda ayrıca ihtar gerekmeyebilirken, ihtar gönderilmesi hakların açıkça ortaya konulması bakımından önem taşıyabilir.

